حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

مقدمه 101

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

در قبرس استفاده كرده كال‌لياس را بدربار ايران فرستادند و قرار شد يونانيهائيكه جزو اتّحاد دلس بودند ( اين اتّحاد را آتن تشكيل كرده بود ) در امور داخلي بكلّى مختار باشند و فقط كشتيهاى تجارتى ايران به بنادر يونان بروند يونانيها در اين زمان از جزيره قبرس صرف نظر كردند اين معاهده براى ايران موهن بود زيرا پيشرفت ايرانيها در مصر نشان داد كه آنها از عهده قشون زياد يونانى هم در خارج يونانى برميآيند و اگر اردشير شخصى بود با اراده ميتوانست در آسياى صغير هم يونانيها را عاجز نمايد اين صلح معروف به صلح كيمون است كه سردار لشگر آتن در قبرس بود اكثر محقّقين حالا بر اين عقيده‌اند كه معاهده كال‌لياس بامضاى اردشير نرسيد بغابيش والى شامات ياغى شد و بعد از دو جنگ كه به بهره‌مندى او خاتمه يافت صلحى بين والى و دربار روى داد و شاه از سر تقصير او درگذشت فوت اردشير در 424 بود اين شاه در امور مملكتى چيزى جز ضعف و سستى نشان نداد و چنان كه نوشته‌اند زمام امور در در دست ملكه آميس‌تريس مادر او بوده مورّخين شرقي او را عدالت‌خواه و دادگستر دانسته‌اند در زمان او تميستكل يونانى قائد جنگ سالامين بدربار ايران آمد با اين خيال كه اردشير را بدخالت در امور يونان تحريك كند ولى موفّق نشد اردشير حكومت چند شهر آسياى صغير را به دو داد و او مانند ساير جبابره يونانى تا آخر عمر در تحت تابعيّت ايران بزيست ششم - خشيارشاي دوّم خشيارشاى دوّم بعد از پدر به‌تخت نشست و پس از 45 روز بدست سغديانس پسر اردشير و آلوگونه همخوابه او بود كشته شد « 1 »

--> ( 1 ) - مقصود از همخوابه در اينجا و جاهاى ديگر اين كتاب زن غيرعقدى يا غيرمشروع است .