سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

752

تاريخ ايران ( فارسى )

افسران سوئدى ژاندارمرى كه شرافت خود را به طلاى آلمانى « 1 » فروخته بودند از هيئت پذيرائى شايانى به عمل آوردند و اين تنها حامى و پشتيبان سفت و محكمى بود كه تا آنوقت بدست آوردند . نيدرماير در يادداشت‌هاى خود نگاشته كه عدم امكان عبور از سرحد ايران و افغان را او زود دريافت . وى در نزديك نائين در شمال غربى يزد وارد كوير لوت شد و در طبس همراهان خود را به سه دسته تقسيم كرده وظيفهء دستهء اول مركب از افراد بيمار و شترهاى ناخوش اين بود كه بسوى شمال عزيمت كرده و توجه مأمورين روسى را كه مواظب جادهء قائن - بيرجند بودند جلب كنند . دستهء دوم شامل شترهائى كه جعبه هاى پر از سنگ بار داشتند بود و موظف بود به جنوب حركت كرده تا توجه انگليسها را جلب كنند . خود نيدرماير با قاطرهاى سبكبار به طرف شرق حركت كرد و در ضمن قطار شتر ملزومات همراه داشت كه در موقع لزوم ميتوانست از آنها صرف‌نظر كند . دستهء مستقلى كه تحت رياست واگنر « 2 » قبل از نيدرماير به قائن رسيده بود توسط قزاق‌هاى روسى عقب رانده شده و چمدانها و پول خود را از دست داده بودند . نيدرماير براى جمع‌آورى آنها بلدروانه كرده و رؤساى آلمانى را مجهز ساخت . اما اين واقعه سبب شده بود كه سربازان مزدور ايرانى همراه آنها روحيهء خود را ببازند . بدين طريق مجبورا اكثر آنها را مرخص كردند . پس از تأخيرى كه به علت اين پيش‌آمد حاصل شده بود در نتيجهء نقشهء ماهرانه و سرعت حركت نيدرماير موفق شد از نزديكى با نگاهبانان دورى نموده و از مرز افغان عبور كرده در 24 اوت 1915 وارد هرات گرديد . عبور وى از كوير آن هم در عين گرماى تابستان عمل بسيار بزرگى بود . در اواخر سال 1915 فون در گولتز « 3 » برياست كل قواى آلمان و ترك در عراق و ايران برقرار گشت . دستوراتى « 4 » كه به اين فيلد مارشال كهنه‌كار راجع بايران داده شده

--> ( 1 ) - زوك ماير در يادداشتهاى روزانهء خود بتاريخ ، 13 / 3 / 15 ، چنين مينويسد « ژاندارمرى كاملا با ماست و از آلمانها پول گرفته است » ( مؤلف ) . ( 2 ) - Wagner ( 3 ) - Von der Goltz ( 4 ) - دستورات و احكام صادرهء به فن در گولتز و نيز معاهدهء با نظام السلطنه هردو در « سياست شرقى و غيره » صفحات 98 - 101 ذكر شده است . ( مؤلف ) .