به هندوستان قرار داده‌اند با ايران از در دوستى درآيند ولى بهرصورت اتباعشان از چپاول خوددارى نخواهند كرد . آيا اگر ما قشون خود را بيرون برده و پليس جنوب را منحل كنيم ايران قادر خواهد بود كه تنها بر پاى خود ايستاده و از خويش دفاع كند ؟ يك مراجعه‌اى به تاريخ ايران بطور وضوح ثابت مينمايد كه ايران از ابتداى اعطاى مشروطيت كه ابدا براى دريافت آن حاضر نبود بطور كامل توسط حمايت انگلستان هدايت شده و هرنخست‌وزيرى نيز متكى به آن بوده است . البته لازمهء متفرق ساختن قشون اين نخواهد بود كه ايران از هم پاشيده شود ولى تا وقتى كه ايرانيان خانهء خود را منظم نكنند سال بسال جمعيت روستاها و شهرها تقليل خواهد يافت و تمام كشور به طرف بدويت ميرود ، چنان كه هم اكنون آثار آن نيز هويدا شده است . آنوقت مثلا وقتى كه قشقائىها دانستند كه ديگر از انگليس‌ها مىشود بيمناك نبود منافع انگلستان بيش از گذشته مورد تعرض قرار خواهد گرفت . مسلم است كه اقدامات لازمه جهت حفظ اتباع و بازرگانى به عمل خواهد آمد ولى شايد هم اين اقدامات بىثمر بمانند بر روى هم اوضاع ايران بسى تيره و تاريك است . يك استدعا اينك وظيفهء من بپايان رسيد و در آينده بايد بيشتر ناظر وقايع ايران بود و آنها را يادداشت كنم . براى من واضح است تا وقتى كه طبقات عالى جامعهء ايران خود را اصلاح نكنند و مثل ديگر كشور آسيائى يعنى ژاپن از امتيازات خود دست نكشند ترقى حقيقى نصيب ايران نخواهد شد . مثل تركى است كه ميگويند « ماهى از سر مىكند » بنابراين تا ما دامى كه اشراف ايران از غارت هموطنان خود دست برندارند و نخواهند كه از ثمرهء آن روستا بر روى روستا به ثروت خود بيفزايند ، تا ما دامى كه دسته‌هاى كثير نوكرهاى بيكاره خود را از خدمت نرانند و خودشان با امانت و درستى براى اعتلاء ايران به كار نپردازند محققا روزگارى تيره در پيش دارند و حقا شايستهء سياه‌روزى هستند و كشورشان نيز همان سرنوشت ايشانرا در پيش خواهد داشت . زيرا طبقات متوسط و عالى صلاحيت در دست گرفتن حكومت و ادارهء كشور را ندارند . در