سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
741
تاريخ ايران ( فارسى )
حمل و نقل دستگاههاى سنگين حفارى و همچنين اشكال پرداخت قيمت گزاف جهت لولهكشى بمسافت 300 ميل تا خليج آن هم در داخل منطقهء سكونت ايلات غارتگر بود . بالاخره چاهها به ذخائر كافى نفت رسيد و ظاهرا تازه در اينموقع مشاورين صاحبامتياز متوجه شدند كه قريب 300 هزار ليره پول سرهء انگليسى به علت عدم اطلاع از اوضاع محلى بهدر رفته است . بدين سبب دارسى از كمپانى نفت برمه طلب مساعدت نمود و يك سنديكاى جديدى تشكيل شد كه فورا در منطقهء بختيارى شروع به كاوش نفت نمودند - محلى كه از بيست سال قبل از آن از وجود نفت در آن محل گزارش داده شده بود . بالاخره استخراج نفت در محل ميدان « نفتون » حاليه شروع شد . مدتها عمليات بدون حصول كوچكترين موفقيتى ادامه داشت و حتى نزديك بود اعلاميهاى راجع به تعطيل عمليات در آن منطقه صادر شود كه بغتة يك محل « جوش » نفت سوراخ شده و به منبع نفت بزرگى برخوردند و اوضاع بهبود يافت . پيشروان اوليهء اين اقدام حق بزرگى دارا هستند ، چه نهتنها از آب و هواى سخت آن ناحيه و بىقوت و غذائى و بىخانمانى در مشقت بودند بلكه تعديات جسورانهء ايلات را نيز بايستى تحمل كنند . بختاريها با وجود آنكه بعنوان حفظ و حراست اروپائيان پول و كمكخرج هنگفتى دريافت مينمودند باز موانع بيشمارى در سر راه عمليات داوطلبان اوليهء شركت قرار داده و بالاخره به كليهء شكايات با بىقيدى توجه مينمودند . مدير كارگاه بدفعات توسط بختياريهاى محافظش تهديد شده و تا قسمت كوچك نگاهبانان قشون هندى در محل وارد نشدند و رؤساى بختيارى پول نقد و سهام بيشترى دريافت نداشتند امنيت براى ساكنين بريتانيائى آنسامان ميسر نشد . يك وقت خطر بزرگى براى اين تأسيسات مهم پيشآمد و چيزى نمانده بود كه آن بدست بيگانگان بيفتد ، ولى لردسلبورن « 1 » و مسترا . جپرتىمن « 2 » اهميت آن را براى امپراطورى انگلستان متوجه شده و مجاهدت ايشان سبب ماندن سهام در دست
--> ( 1 ) - Lord Selborne ( 2 ) - Mr . E . G . Pretymen