سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

700

تاريخ ايران ( فارسى )

اوضاع در ماه مه 1918 براى جلوگيرى از وقوع هرگونه نزاع و تصادم با رئيس مقتدر ايل قشقائى كه كازرونىها به سرپرستى ناصر ديوان و ابواب جمع قبائل دشتستان و دشتى و عشائر ناراضى عرب با او همراه بودند هرگونه كوششى به عمل آمد . عقب‌نشينى قواى متفقين در فرانسه شايد دشمنان ما را جرئت بخشيد تا به فعاليت و كوشش خود بيفزايند . شكى نيست كه صولت اگر توسط همهء هيئت دولت پشتيبانى و استظهار نميشد اقلا چند نفر از اعضاى كابينه پشتيبان او بودند . تصميم وى به مبارزه‌جوئى برعليه ما ، اعلاميه‌اى « 1 » كه صادر كرد ، لحن نامناسب تلگرافهائيكه توسط صمصام السلطنه بختيارى نخست‌وزير مخابره ميكرد و كاغذهاى محرمانه‌اى كه صولت به معاضدين خود نوشته و بسيارى از آنها را من خواندم همه دلالت ميكرد بر اينكه او تصور مينمود در حملهء به انگليسها و پليس جنوب اطاعت از اوامر دولت مىكند . همچنين نبايستى در اينجا نفوذ قادرهء واسموس را فراموش كرد . قواى شگرفى كه در اختيار صولت بود در شروع كارزار 4500 نفر از نخبهء مردان جنگى قبيلهء قشقائى و 1500 كازرونى و به همين تعداد از ابوا بجمعى دشتى ، دشتستانى و ساير نقاط بودند و رويهمرفته عده‌شان به 7 تا 8 هزار نفر ميرسيد و آن تا وقتى كه معلومش شد قدرت شكست دادن ما را ندارد به همين مقدار باقى ماند . افراد قبائل باموزر مسلح بودند و تجهيزات بسيارى داشته و دليرانه مىجنگيدند . بعلاوه تحرك و استتارشان در تپه‌ها قابل ملاحظه بود . وضع انگليس‌ها از هروقت ديگر محكمتر بود ، چه افراد حاضر در شيراز جمعا از حيث تعداد به 2200 نفر ميرسيد . « 2 » ثلث اين عده افراد تازه واردى

--> ( 1 ) - قسمتى از اين اعلاميه كه بتاريخ 22 ماه مه بود چنين است « من به همه اعلام ميدارم كه قشون پليس جنوب كه در نزد حكومت ايران رسميتى ندارد باعث آن شده كه قشقائيها و ساكنين كازرون ، دشتى ، دشتستانى و ساير نقاط بموجب دستور دولت ايران براى دفاع اسلام اقدام نمايند » . ( مؤلف ) ( 2 ) - اين قوا تشكيل ميشد از : يك اسكادران پانزدهمين دستهء نيزه‌داران بنگالى تحت فرمان ماژور س . م . بروس . سه اسكادران تفنگ‌چيان سوار برمه ( افراد غالبا پنجابى بودند ) تحت فرمان نائب سرهنگ ح . ر . داير ، سى و هشتمين آتشبار كوهستانى تحت فرمان س . ر . ويليز ، شانزدهمين دستهء راجپوت‌ها تحت فرمان نائب سرهنگ ج . ر . وانرنن و صد و بيست و چهارمين دستهء بلوچ‌ها تحت فرمان نائب سرهنگ ب . ف . ر . هولبروك . ( مؤلف )