سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

661

تاريخ ايران ( فارسى )

مجازات كنيم مگر هنگاميكه با دستهء غارتگران آنها مواجه شويم و يا آنها را تعقيب نمائيم . زائد است گفته شود كه چون فواصل خيلى زياد و از هم دور بودند و اين غارتگران همگى سيار بودند ما بدون اينكه بتوانيم نتيجهء رضايت‌بخشى بگيريم هم اسبان و هم مردان خود را خسته ميكرديم و تازه آنوقت مىتوانستيم به صحنهء دزدى برسيم و بعد ، از روى نشان ياردپا آنها را تعقيب نمائيم . ولى به زودى وقتى كه اين عشائر بويژه خوانين و رؤساى آنها فهميدند كه اين دزدى و غارتگرى دير يا زود منتج به تنبيه و مجازات سخت خواهد شد قهرا از اين شكار كه خيلى شيفتهء آن بودند طمع بريده و پيرامون آن نگشتند . تحويل ژاندارمرى نوامبر 1916 م زمانيكه ستون ما به شيراز رسيد قواى ژاندارمرى بعدهء سه هزار نفر از سرحد فارس تا خود شيراز و از آنجا تا كازرون كه رويهمرفته به مسافت سيصد ميل بود منتشر بودند . افسران سوئدى در اينجا متصدى كار نبودند . يكى از مسائل بسيار سخت و مشكلى كه با آن مواجه بوديم عبارت بود از اينكه من از حيث سازوبرگ و نيز افسر در مضيقه بودم . فى الواقع باستثناى خود ستون كه « 1 » فقط در مواقع ضرورى و خطر ميتوانست يك افسرى كمك بدهد من افسر ستاد خود و يك مشاور سياسى براى ادارهء ستون و دو قوه‌اى كه در كرمان و بندرعباس در نمو و ازدياد بودند در اختيار داشتم . بعلاوه در فارس بكمك دو افسر موقتى كه جلوتر از ستون به شيراز

--> ( 1 ) - از گزارشى كه كميسيون بين النهرين داده اينك قسمتى را كه مربوط باينجانب است نقل مينمايم . « از سرتيپ موريس استفسار شد كه آيا راجع به اين موضوع كه ژنرال سايكس از حيث سازوبرگ و نيز افسر در مضيقه است اطلاعى داريد ؟ در پاسخ گفت آرى بىشك او در مضيقه بوده است . ولى ما به مجرد اطلاع به حكومت هند سخت فشار آورديم كه اقدامات فورى به عمل آورد و اينك اميدوارم كه اوضاع از حالا تغيير كرده و آن رضايت‌بخش باشد . » من بايد بگويم كه حكومت هند در تمام مدت از همه جهت و از هرحيث از من تقويت و پشتيبانى نمود . چنان كه از وقتىكه در تحت فرماندهى كل قواى هند در عوض وزارت امور خارجه قرار گرفتم اوضاع بسرعت بهبود يافته و آن رو به ترقى نهاد . درعين‌حال بواسطهء بازرسى دوگانهء حكومت هند و سفارت انگليس در تهران موانع و عواثقى در كار من ايجاد ميشد . اين مطلب معروف است كه هيچ نوكرى نمىتواند به دو ارباب خدمت كند ، ولى براى من گاهى اتفاق ميافتاد كه مىبايست سه نفر را خدمت نمايم . ( مؤلف )