قوام بود بر ايلات خمسه رئيس كردند . اين سال در فارس تا آنقدريكه مربوط به انگليس‌ها بوده در نهايت سختى و تيرگى گذشت . دستجات آلمانى در كرمانشاه اصفهان ، يزد و كرمان راه عمده‌اى كه دستجات آلمانى وارد ايران ميشدند بين كرمانشاه و همدان بود . در ماه آوريل 1915 تركها با قشون چريك خود در كرمانشاه شروع به پيشرفت نمودند و البته اين واقعه ايجاب مينمود كه اتباع و رعاياى انگليس به طرف همدان رانده شوند . قونسول آلمان در كرمانشاه پشت كار غريبى از خود نشان داده عشائر و ايلات آنجا را جمع‌آورى نموده و جدا مشغول تبليغات گرديد . حتى او به قونسول‌هاى انگليس و روس هنگامى كه با يك اسكورت ايرانى از همدان به كرمانشاه برميگشتند حمله برده و آنها را به عقب راند . يكى ديگر از جاسوسان آلمانى يك بازرگان آلمانى بود بنام پوگين « 1 » كه لباس ايرانى پوشيده و خود را به ظاهر مسلمان جلوه ميداد . اين مرد در اغواى قسمت زيادى از اهالى اصفهان كه علما هم در آن داخل بودند موفقيت زياد حاصل نمود . وى به آنها ميگفت كه ملت آلمان بدين اسلام درآمده و قيصر نيز حقيقتا « حاجى » است . قتل و ترور سلاح مطلوبى شمرده ميشد و اول از همه نايب قونسول روسيه در اصفهان هدف قرار گرفته و كشته شد . بعدا جنرال قونسول انگليس مسترج . گراهام زخمى شد ، ولى مصدر هندى او بقتل رسيد . همانطور كه در سرفصل جارى اشاره شد اصفهان بقدرى خطرناك شده بود كه تمام اتباع اروپائى آنجا در اول پائيز شهر را ترك نمودند و رهسپار اهواز شدند . اينجا هم مانند شيراز ژاندارمرىها تحت نفوذ صاحب‌منصبان سوئدى به تمام معنى جزء قواى آلمان محسوب ميشدند . در همين اوان دسته‌اى قوى از سربازان چريك با جمعى آلمانى و اطريشى مراكز مهم غرب ، مركز و جنوبى ايران را ديدن نمودند . در يزد آنها خزانهء بانك شاهنشاهى را غارت كرده و كلنىها و مهاجرين را بخارج راندند . در كرمان نيز برنامه‌اى مشابه آن بمورد عمل گزارده شد . فرماندار كل آنجا كه يك رئيس بختيارى بود به نظر ميآمد كه موافق متفقين باشد ، ولى در حقيقت معلوم شد او يك آدم اشتراكى مسلك بوده و مقيد به

--> ( 1 ) - Pugin