سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
609
تاريخ ايران ( فارسى )
در سراسر اين تاريخ به عمل آمده است . اين حقيقت را يك نسل پيش در هندوستان درك نميكردند و حتى امروز هم در انگلستان جز چند نفر از محققين مسائل آسيائى كسى اهميت آن را نمىشناسد . سياستمداران برلين كه منظورشان تحصيل راهى بود كه آنها را از هامبورك به خليج فارس برساند اهميت اين مسابقه و شرطبندى سياسى و بازرگانى را خوب فهميده بودند ، لذا از يك نسل پيش مصمم شده بودند كه به يك لشكركشى به منظور تحصيل روابط و مناسبات و در صورت امكان بدست آوردن بندرگاه در خليج فارس مبادرت كنند . البته مقصود آنها از بين بردن نفوذ بريتانيا و برقرار نمودن نفوذ آلمان بوده است . « 1 » اين لشكركشى در سال 1896 شروع شد و در آنموقع يك شركت آلمانى بنام ونك هاوس « 2 » در بندر لنگه تأسيس شده و شروع به معاملات صدف نمود . در سال بعد در بوشهر يك كنسولگرى آلمان افتتاح شد . در سال 1900 يك ميسيون آلمانى براى معاينه و بازرسىهاى مقدماتى اتصال خطآهن بغداد به كويت رسيدند . رئيس آنان به شيخ مبارك اظهار داشت كه اگر انتهاى اين خط در خاك او قرار گيرد ثروت بىپايان بدست او خواهد آمد ، ولى آن شيخ زيرك با آلمانها كنار نيامد و از فروش يك جايگاه و يا اجارهء زمين بآلمانها خوددارى نمود . حقيقت اين است كه او در سال قبل با بريتانياى كبير يك معاهدهء سرى بسته و مطابق آن قبول نموده بود كه بدون رضايت بريتانيا هيچ قسمت از قلمرو خود را نه باجارهء كسى دهد و نه به فروش رساند ، ولى آلمان اين عدم موفقيت را شكست قطعى نمىپنداشت . اقدام بعدى آلمان آن بود كه تركيه را اغوا نموده كه يك نيروئى براى تصرف كويت بفرستد . اما بريتانيا از قضيه آگاه شده و حضور يك ناوشكن نقشهء آنها را عقيم ساخت . اعضاى خانوادهء مبارك و وهابى كه در اين كار دست داشتند همگى مغلوب نيروى دريائى بريتانيا گرديدند . پس از اين نقشهء ديگرى كه نقشهء سومى باشد كشيده شد . توضيح اينكه در پشت جزيرهء بوبيان كه خليج كويت را از طرف شمال
--> ( 1 ) - من از « تاريخ جنگ تايم » در اين قسمت و فصل آتى كمك گرفتهام . ( مؤلف ) ( 2 ) - Wonckhaus