فصل پنجاه و سوم انحلال امپراطورى سلجوقيان 63 سلطان سنجر در اوج شهرت - شرحى راجع به اساسن‌ها يا ملاحدهء اسمعيلى - سلسلهء غورى - طلوع شاهان خوارزم - سلسلهء قراختائى - شكست سنجر از قراختائيان - اسارت سنجر بدست غزها - قتل و غارت يا شقاوت و بيرحمى غزها - غارت و خرابى غزها در كرمان - استخلاص و مرك سلطان سنجر - خصال سنجر - تجديد حيات خلافت - دورهء عظمت و اقتدار خوارزمشاهيان - اتابكان - پايان يك دورهء باعظمت . فصل پنجاه و چهارم ادبيات ايران پيش از حملهء مغول 78 پيدايش ادبيات مذهبى - رودكى - البيرونى - ابن سينا - فردوسى - سياست‌نامه - ناصر خسرو - عمر خيام - قابوسنامه - غزالى - معزى - نظامى عروضى - انورى و خاقانى - نظامى - شيخ عطار - تقريظ . فصل پنجاه و پنجم حادثهء مغول 96 ماهيت هولناك حملهء مغول - اصل و تبار مغول‌ها - يسوگاى پدر چنگيز خان - ظهور چنگيز خان - انقراض سلسلهء قراختائى - اولين حملهء مغول‌ها در آسياى مركزى - بروز عداوت با خوارزمشاه - حمله به ماوراء النهر - تعقيب خوارزمشاه و مرك او - محاصرهء اورگنج - ويرانى خراسان - خرابى مرو و نيشابور - جنك بر عليه جلال الدين - برگشت چنگيز خان به تتار - انهدام قسمت غربى و شمال غربى ايران - مرك چنگيز خان - خصال او و لياقت و هوش زياد . فصل پنجاه و ششم انقراض خلافت بدست هولاكو خان 119 تقسيم امپراطورى مغول - سه اردوكشى بزرك - ميدان جلال الدين در هند - بازگشت به ايران - غياث الدين - جنك با خليفه - جنك اصفهان - جنك تن‌به‌تن جلال الدين - در 626 هجرى - فرار او از مغول و مرك او - حملهء مغول به آسياى صغير و سوريه - قتلغ خان كرمان - هيئت اعزامى مسيحى بدربار مغول - ادارهء شمال ايران پيش از هولاكو خان - ماموريت هولاكو خان به ايران - سلسلهء اسمعيليه در اوج ارتقاء - انهدام فرقهء اسمعيليه - تاراج بغداد و اعدام خليفه - سالهاى اخير هولاكو خان و مرك او . فصل پنجاه و هفتم ايلخانان وحشى ايران 140 اباقا خان - حمله و هجوم از طرف روسيه - هيتون پادشاه ارمنستان و بيبرس سلطان مصر - حمله به خراسان بدست براق - يوسف شاه اول اتابك لرستان - ويرانى خوارزم و ماوراء النهر بدست اباقا - جنك ابلستين - جنك حمص - مراودهء اباقا خان با اروپا - مسافرت ماركوپولو در ايران - احمد - حكمرانى ارغوان - ژون دومون كاروينو - گىخاتو - برگشت ماركوپولو به ايران .