و قضائى . پادشاه محورى است كه تمام ماشين زندگى عموم مردم روى آن گردش مىكند . « 1 » براى نظارت در اختيارات شاه نه مجمع بزرگى از نجبا چنان كه در بين پارت ها بود وجود دارد و نه يك مجمع روحانى و معهذا اختيار پادشاه محدود بود . سلطان تركيه خليفه يا جانشين پيغمبر شناخته مىشود و اين ادعا باعث احترام آميخته به ترس رعايا نسبت به اوست ولى پادشاهان ايرانى يعنى شاهان فعلى ايران كه مراد قاجاريه‌اند نميتوانند چنين ادعائى كنند چه در نظر مقننين و مجتهدين شيعه قدرت و اختيارات دنيوى و غير مذهبى آنها غيرقانونى و صرف تحميلى مىباشد . به همين نظر بود كه آنقدر ملاها ( در نهضت جديد ) راغب به پيوستن به دستجات مشروطه‌خواه شدند . هرچند كه بعضى از آنان بايستى ملتفت شده باشند كه اين نظامات جديد براى آنها شگون خوبى نخواهد داشت . نفوذ و اختيارات مذهبى در دست مجتهدهاى كربلا و نجف است كه در خارج از ايران زندگى مىكنند . اين مطلب قابل تذكر است كه همانطور كه هيجان و آشوب بر ضد « رژى تنباكو » ثابت نمود نفوذ آنها را بايد يك قوهء بزرگى بشمار آورد . مسئلهء تعيين محدوديت‌هائى كه شاه تابع آن باشد بطور صحيح صعب و مشكل است . در مورد شورش و يا توطئه و سوءقصد بر ضد تاج‌وتخت سلطان ميتواند صدها تن از رعاياى خود را اعدام نموده و اموال آنها را مصادره كند . بعلاوه افراد خانوادهء سلطنتى ، وزراى كشور و تمام صاحب‌منصبان عمومى و اتباع كاملا در تحت قدرت شاه قرار دارند و شاه ميتواند حكم مجازات آنها را بدهد و مطابق قانون اين مجازات فورا بمورد اجرا گزارده مىشود . در موارد ديگر كه محكوميت جانى در پيش بيايد شرع و عرف كشور در آن رعايت مىشود . ماليات‌ها وصول ، امتيازات اعطا ميشوند و هدايا و تحف توزيع و تقسيم ميگردند تماما به منفعت و سود پادشاه و درباريان او مىباشد كه اسراف و تبذير آنان ايران را فقير نموده - است . از طرف ديگر سلطان براى خاطر شخص خود مجبور بوده كه آرتشى را براى حفاظت تاج‌وتخت سلطنت تشكيل دهد . پادشاهان مذهبى و روشن فكر هم مبالغ زيادى براى

--> ( 1 ) - Currzon , 1 . 433