ميليون ليره استرلينك « 1 » و نيز با حق طبع و نشر اسكناس شروع به كار نمود . بعلاوه امتياز استخراج معادن قيمتى ايران باستثناى معادن احجار كريمه يا طلا و نقره « 2 » به آن اعطا شد . در اول مديران و مباشرين اين مؤسسه تجربه و آزمايش‌شان را به قيمت گزافى حاصل نمودند و ظاهرا كاهش دائم قيمت نقره باعث ضرر هنگفت آنها شد . اما امروزه پس از آنكه اين بانك بيش از يك چهارم قرن به كار خود ادامه داده موقعيت مهم آن كاملا و به خوبى شناخته شده و آن ميتواند ادعا كند كه يك مؤسسهء ايرانى بوده كه هم براى دولت و هم براى بازرگانان منتها درجه قدر و قيمت داشته است . امتياز تنباكو 92 - 1890 م بايد دانست كه طالع امتياز تنباكو كمتر ميمون بود تا بانك شاهنشاهى ايران . اين امتياز بد داورى شده كنترل وسيعى بر تمام محصول تنباكو در ايران و فروش و صادرات آن را بدست صاحب‌امتياز ميداد . در مقابل اين حق مقرر شد كه ساليانه مبلغ 15 هزار ليرهء انگليسى به شاه پرداخته شود و علاوه بر آن پس از وضع مخارج و كسر پنج درصد اعليحضرت شاه ميتوانست باز يك چهارم از سود حاصله را دريافت كند . اين امتياز در وضع و حالت عمل‌آورندگان تنباكو و فروشندگان و نيز استعمال‌كنندگان تأثير بخشيد . در ايران چه زن و چه مرد همگى مرتبا استعمال دخانيات مينمايند . چون بسيارى از كارمندان و كارگران ادارهء اين امتياز از طبقهء پست بودند و در رعايت حقوق مردم ايران و رفتار با آنها از خود بىعقلى و بىكفايتى نشان دادند غيرمنصفانه بودن اين امتياز بيشتر جلوه نمود . خلاصه در مرحلهء اول تنفر مردم و بعدا تعقيب آنها تحريك شد . حاجى ميرزا حسن شيرازى سردستهء مجتهدين استعمال تنباكو را تحريم نمود و تمام مردم كشور حتى كاخ و اندرون سلطنتى اين حكم را اطاعت و اجرا كردند . بالاخره پس از به پا شدن اغتشاشات و بروز خصومت‌هاى شديد و سخت نسبت به اروپائيان شاه مجبور شد اين امتياز را لغو نمايد و مبلغ نيم مليون ليره استرلينك غرامت

--> ( 1 ) - در زمان تأسيس بانك بارون دورويتر سپردهء خود را مسترد داشت . علاوه بر آن از هرسهمى دو ليره صرف يا نفع دريافت نمود . من بايستى از مسترج نيول رئيس مرحوم بانك براى دادن اين اطلاع فوق تشكر كنم . ( مؤلف ) ( 2 ) - حقوق استخراج معادن به « شركت استخراج معدن بانك ايران » فروخته شده و آنها بعدم موفقيت برخوردند . ( مؤلف )