سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
404
تاريخ ايران ( فارسى )
جنگيده و محلش را نگاهداشت و آنگاه رو بهزيمت نهاده اينجا يكى از رؤساء شاخهء بالائى او را شناخته و بقتلش رسانيد . بدينسان اين نبرد سه جانبه بين سه مدعى خاتمه يافت و كريمخان بدليل محبوبيت شخصى خود با آنكه مكرر در جنگ شكست خورده بود فاتح و پيروز گرديد . سلطنت كريمخان 1193 - 1163 ه ( 1779 - 1750 ) تمام مدت سلطنت كريم خان بيست و نه سال بود و بيش از مدت بيست سال حكمران بدون رقيب و بلا منازع ايران بود . كريمخان از قبول لقب شاه خوددارى نمود و اسمعيل آلت دست را در آباده زندانى نموده خود لقب « وكيل » يا نائب السلطنه را اختيار كرد . شيراز پايتخت او بود و همان او عمارات زيبائى را كه هنوز شيراز بدان مىبالد بنا نمود . نام كريم خان هنوز در شيراز مورد احترام و محبت مردم است و من اياميكه در آن شهر توقف داشتم حكايات زيادى دربارهء عدالتگسترى ، روح بذلهگوئى و محبت او شنيدهام و براى شاهد مثال در اينجا بذكر اين حكايت اكتفا ميكنم . كريم خان بقدرى مايل بود كه رعايايش خوشحال و شاد باشند كه اگر از يك محلهء شهر صداى ساز بلند نمىشد او بدون تخلف رسيدگى ميكرد و از علت آن مى - پرسيد و بعد خود نوازندگان را مأمور ميكرد كه در آنجا بنوازند . يك نويسندهء ايرانى دربارهء او ميگويد « اهالى شيراز در دورهء كريم خان منتهاى درجه آرامش و آسايش خاطر و شادى و خوشى را داشتهاند ، مردم اوقات بيكارى خود را در كنار ماهرويان سيمين تن گذرانيده و جامهاى درخشان شراب در ميان آنها در گردش بود ، بر هرقلبى عشق و شادى حكمفرما بود » كريم خان دائما در تماس با مردم بود و هيچگونه مقام و شأن و يا دبدبه و شكوهى براى خود قرار نميداد و درعينحال زيرك و قابل و بدين ترتيب بايران خسته شده يك استراحت بيست ساله كه كاملا و شديدا بدان احتياج داشت اعطا نمود و وقتى هم كه در سن پيرى مرد مردم ايران براى پيشواى بىآلايش زند