سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
399
تاريخ ايران ( فارسى )
شاهرخ دوباره به تخت سلطنت عودت داده شد و يوسف على نايب السلطنه گرديد كمى بعد از اين واقعه دو تن از رؤساء قبايل يكى مير عالم خان فرمانده عدهاى از اعراب و جعفر خان فرمانده عدهاى از كردها يوسف على را مغلوب ساخته و البته بعدا او را كور كردند و شاهرخ بد طالع را بزندان انداختند . لازم به گفتن نيست دو رئيس باهم به نزاع برخاستند . مير عالم فاتح شد و نام جعفر خان مغلوب را بر فهرست طويل مردان كور شده افزود . احمد شاه كه پايهء قدرتش را بسرعت محكم كرده بود در سال 1749 ميلادى از سيستان بسوى هرات حركت نمود . شاهرخ براى مواجههء با او يوسف على را بدانسوى روانه ساخته و در مدت غيبت او براى انجام اين خدمت بود كه شاه مغلوب شده و اسير گرديد . احمد شاه پس از تصرف هرات روانهء مشهد شد . مير عالم بسوى او شتافت ولى شكست خورد و بقتل رسيد و مشهد تسليم شد . احمد شاه با يك اعتدال و ملايمت شا ؟ ؟ ؟ و نادر و عاقلانهاى پس از آنكه سيستان و هرات را به قلمرو خود افزود تصميم گرفت كه خراسان را يك ايالت مجزائى كرده و در تحت سلطنت شاهرخ قرار دهد به شرطى كه نامبرده تفوق و نفوذ افغان را اعتراف نمايد . در اينجا ذكر اين مطلب خالى از اهميت نيست كه افغانها هرگز فراموش نخواهند كرد كه زمانى پل ابريشم كه در هفتاد ميلى مغرب سبزوار در جادهء مشهد - تهران است مرز غربى امپراطورى آنان بوده است . اصل و منشأ ايل قاجار ايل قاجار از نژاد ترك است . اينان مدتهاى متمادى در ارمنستان سكنى داشتند و تيمور لنگ آنها را بايران كوچ داد . همانطوريكه قبلا تذكر داده شد يكى از قبايلى كه از صفوىها پشتيبانى مينمود قزلباش بود . شاه عباس ايل قاجار را بسه دسته تقسيم نمود ، يكى در مرو مستقر شده و دومى در گرجستان ، دستهء سوم به دو قسمت كوچكتر بنام يوخارى باش ( بالائى ) اشاقهباش ( پايينى « 1 » ) منقسم شده و در سواحل رودخانهء گرگان ساكن شدند . ما در اينجا فقط با قسمتى كه در گرگان مسكن گزيدند سروكار داريم .
--> ( 1 ) - مراد سكهء آن سر رودخانه و سكنهء اين سر رودخانه است ( مترجم )