بعدى حاضر نمود . هانوى بسلامت باردوگاه سلطنتى به همدان رسيد و فورا به او فرمانى براى استرداد و اعادهء امتعه‌اش داده و مخصوصا در فرمان ذكر شده بود كه در صورت از بين رفتن امتعه بهاى آن را بپردازند ، بدين جهت مسافرت دوم او باستراباد ضرورت پيدا كرد . هانوى در آنجا ناظر مجازات وحشتناكى شده كه نسبت بياغيان به عمل آمده بود و شخصا دو هرمان را كه از سرهاى بريده تشكيل شده بود ديده است . بسته شدن تجارت بريتانيا از راه درياى خزر 1746 حكومت روسيه بىجهت بر اثر عمليات التون دچار هراس شد و اولين قدمى كه در مقابل آن برداشت جلوگيرى از حمل امتعه‌اى بود كه از راه روسيه براى او فرستاده ميشد . كمپانى روس به اين انگليسى خيره‌سر مبالغ زيادى پول داد تا ايران را ترك كند ، ولى نتيجه‌اى نگرفت . التون در جواب فرمانى را كه در سال 1745 از نادر شاه گرفته و خروج او را منع نموده بود نشان داد . در سال بعد دولت روسيه اعلاميه‌اى منتشر ساخته و به كلى تجارت بريتانيا را از راه خزر قدغن نمود و علت آن را طرز رفتار التون خاطرنشان كرده بود . اين عمل يك ضربهء مهلك به قمارى بود كه انگليسىها شروع كرده بودند . در سال بعد پس از قتل نادر شاه نمايندگى تجارتى انگليس‌ها در رشت غارت شده و كالاهائى به بهاء هشتاد هزار ليره از بين رفت و اين خسارت هيچوقت هم جبران نشد . نمايندگان تجارتى ، شهر رشت را ترك گفتند و بدين ترتيب دومين كوشش بريتانيا براى تجارت با ايران از راه روسيه منجر بعدم موفقيت گرديد . ولى در خصوص جرئت و جسارت و حوادث اوليه تاريخچه و وقايع ايام ما با كارهاى مهم انگليس‌هائى مانند هانوى « 1 » ، التون ، « 2 » و ودروف كه در جهانگردى و سير و سياحت اكتشافى بطور پيش قدم شهرتى بسزا حاصل كردند مكمل گرديد . علو نظر نادر شاه در قسمت نيروى دريائى ايرانيان كه بواسطهء سدهاى سلسلهء جبال از دريا محروم شده‌اند ناسازگارى و عدم تمايلى كه هميشه نسبت به دريا نشان داده‌اند بهترين گواه بر صدق اين مطلب مىباشد كه اوضاع طبيعى

--> ( 1 ) - Hanway ( 2 ) - Elton