آنچه به نظر من در اين تخت مجلل گرانبهاست اين است كه دوازده ستونى كه روپوش آن را نگهميدارند رشته‌هاى زيبائى از مرواريدهاى خيلى گرد و خيلى درشت دور آنها پيچيده‌اند و هردانه‌اى از آنها ممكن است از شش تا ده قيراط باشد . بفاصلهء چهارپا از تخت در چهار طرف دو چتر است كه در زمين كار گذاشته‌اند و ميلهء آنها كه هفت تا هشت پا ارتفاع دارد مرصع از الماس و ياقوت و مرواريد است . اين چترها از مخمل سرخ است كه زردوزى كرده‌اند و در اطراف آنها ريشه‌اى از مرواريد است . اين بود آنچه من توانستم به‌بينم از اين تخت معروفى كه تيمور آن را شروع كرده و شاهجهان آن را تمام كرده است و كسانىكه حساب جواهرهاى شاه و ارزش اين كار را دارند به من تأكيد كردند كه صد و هفت هزار لك روپيه تمام شده است كه معادل پانصد هزار ليره به پول ما باشد « 1 » . هانوى ارزش غنائم را 87 ميليون ليره تخمين مىزند و كمترين تخمين 30 ميليون ليره است . در هرصورت اين مبلغ بىنهايت زياد بود اگر نادر شاه آن را به مصرف ارتش خود و كارهاى عام المنفعه رسيده بود خيلى باعث ترقى و پيشرفت ايران فقير ميشد . اما اين ثروت او را به يك شخص خسيس و لئيم تبديل كرده و كشور ايران هرگز از اين ثروت هنگفت و گنج عظيم در مدت زندگانى او استفاده نكرد و پس از مرگش نيز اين گنج پراكنده شده از دست رفت « 2 » . قتل‌عام بواسطهء شورشى كه در دهلى برخاست و عده‌اى از ايرانيان كشته شدند خاتمهء صلح‌آميز اين لشگركشى بهم خورد . نادر اول خواست بدون بروز سانحه‌اى اين شورش را بخواباند ولى آخر الامر مجبور شد كه مهار

--> ( 1 ) - كرزون ( جلد اول صفحات 22 - 317 ) ثابت مىكند كه تخت طاوس تهران در زمان فتحعلى شاه ساخته شده است . ( مؤلف ) ( 2 ) - چندين سال پيش من يك گردن‌بند مرجان ساخت هند از يكى از نوادگان فقير نادر شاه خريدم ، قرائن و دلايلى در دست است كه از آن ميتوانيم باور كنيم كه اين گردن‌بند جزو غنائم دهلى بوده - است . ( مؤلف )