سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
346
تاريخ ايران ( فارسى )
باصفهان فرار كردند . از آنجا خود را براى فرار آماده ساخته و قبل از طلوع آفتاب يك كاروان عظيمى حامل عائلهها و ثروتهاى آنان بسوى شيراز حركت نموده اشرف قبل از حركت ، شاه سلطان حسين بيچاره و بىكمك را بقتل رسانيد . تصرف مجدد اصفهان نادر بعللى كه معلوم نشده دشمن مغلوب را باصفهان تعقيب ننمود ، اما وقتىكه خبر فرار افغانها را شنيد يك عده از نيروهاى خود را براى تصرف كاخ سلطنتى بدان شهر فرستاد و ورود خود را بپايتخت تا سه روز پس از آن بتأخير انداخت . ورود او علامت انهدام مقبرهء عالى و باشكوهى بود كه براى محمود بنا كرده بودند . بعلاوه جسد او را از خاك بيرون انداخت نادر امر كرد كه مقبره را به مستراح مبدل سازند ، ولى هيچ فكر نميكرد كه روزى نظير همين رفتار را دربارهء آرامگاه او معمول خواهند داشت . طهماسب كه دنبال ارتش ايران بتهران آمده بود چندى پس از نادر وارد اصفهان شد و ميخوانيم كه او وقتى كاخهاى از شكل برگشتهء صفويه را ديد بگريه افتاد . شاه جوان در يك انبارى ناگهان موفق بملاقات مادر خود گرديد . وى خود را به شكل يك كنيز درآورده بود و مدت هفت سال بدون اينكه كسى از هويت او مطلع گردد نقش خويش را بازى ميكرده است . ريشهكن كردن قطعى افغانها 1142 هجرى ( 1730 ) بافغانها در شيراز فرصت كافى براى جمعآورى نيرو داده شد طهماسب به نادر اصرار مينمود كه آنها را تعقيب كند ، ولى سردار زيرك از او تقاضا نمود كه به او اختياراتى براى وضع ماليات بدهد آنوقت براى خروج از اصفهان موافقت خواهد كرد . تا مدتى شاه در واگذارى چنين حق و امتيازى كه فرمانده كل قوا را تقريبا داراى قدرت و اختيار پادشاهى ميكرد خوددارى و اشكالتراشى مينمود ، اما بالاخره تسليم شد و نادر يكمرتبهء ديگر براى جنگ با افغانها كه در زرقان در بيست ميلى شمال شيراز آخرين مقاومت و ايستادگى را مينمودند حركت كرد . غلجائيان بحمله پرداختند ، اما آتش شديد تفنگداران نادر حملهء آنها را دفع نمود و وقتىكه نادر بحمله پرداخت از هم متفرق شده و پس از چند ساعت با بىنظمى كامل بشيراز رسيدند . اشرف مايل بود كه با تشريفات جنگى عقبنشينى كند . اما نادر جواب