سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

297

تاريخ ايران ( فارسى )

نمدهاى ضخيم ايران را براى زين اسب به كار مىبرند . نمد ايران صادر نميشود . شال‌هاى قلاب‌دوزى ايران در خاور زمين داراى اهميت بسزائى است . اروپائيان معمولا سوزن‌دوزيهاى پركار را دوست دارند . ماركوپولو مينويسد : « خانم‌هاى ايرانى و دخترها روى پارچه‌هاى ابريشمى سوزن‌دوزيهاى زيبا با نقوش حيوانات ، گلها و درختان به نمونه‌هاى مختلف تهيه ميكنند . پيش‌بخاريها ، رولحاف ، رومتكائىهاى دست‌دوخت كه در منازل اشراف ديده مىشود از عجائب صنعت دست‌دوزى محسوب ميگردد . » ديگر از صنايع ظريفه زريهاى گلدار و مخمل‌هاى قديم كاشان است كه بسيار قشنگ و زيباست و راستى جاى تأسف است كه بانوان ايران صنايع زيباى وطن خود را تحقير ميكنند و صنايع ناچيز اروپائى را ترجيح ميدهند . بايد دانست كه منسوجات ايران چه از حيث نمونه و چه از حيث مرغوبى جنس عاليتر بوده است . در ميان منسوجات قديم ايران از قلمكارهاى باسمه‌اى اصفهان تا پارچه‌هاى روى زين قلاب‌دوزى رشت كمتر پارچه‌اى يافت مىشود كه در نظر كارشناسان امريكائى و اروپائى ارزش عالى نداشته باشد . حتى در قرون وسطى نيز اجناس و رنگهاى ايران شهرت مخصوصى داشته و پارچهء آبى كم‌رنگ را به زبان انگليسى « پرس « 1 » » گويند . نقاشى اگرچه مطابق شريعت اسلام كشيدن صورت انسانى ممنوع است . ولى خوشبختانه اين حكم در عمل استثناء پيدا كرده و در نقاشيهائى كه در دمشق ، بغداد ، قاهره بدست آمده صورت انسانى مشاهده شده است . هرچند قسمت عمدهء آثار صنعتى اين عصر از بين رفته ولى با اين صورت موسل « 2 » جهانگرد اطريشى نقاشيهائى از قرن هشتم در وادى شام كشف كرده است . بزرگترين تابلوئى كه از اين عصر بدست آمده تابلوئى است كه در آن امپراطور بيزانت ، خليفه و خسرو ديده ميشوند . در سامره نيز تابلوهائى از قرن نهم بدست آمده است . نقاشىهاى آب‌رنگى ( روى

--> ( 1 ) - Perse . ( 2 ) - Musil .