سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

255

تاريخ ايران ( فارسى )

تركها بود فرستاد . در سال 1616 يك ارتش معظم ترك كه دستجات شهرستانهاى آسياى صغير به آن پيوسته بودند از حلب حركت نموده و شهر ايروان و ديگر شهرها را محاصره نمود . اين جنگ با بدبختى و شكست تركها خاتمه يافت ، چه شهر ايروان را نتوانستند تصرف كنند و بعلاوه ارتش ترك موقع عقب‌نشينى دچار خسارات زيادى از سرما شد دو سال بعد به تبريز حمله‌اى كردند اما چون استاندار تبريز در كمين آنها نشسته بود در نتيجه دچار تلفات زيادى شدند . بعدا ارتش اصلى آنها شروع به پيشرفت نمود و شاه عباس براى شروع مذاكرات صلح حاضر گرديد . در سال 1027 ه ( 1618 ) معاهده‌اى با همان شرائط و مواد معاهدهء قبلى بسته شد فقط با اين فرق كه شاه عباس قبول نمود بجاى دويست عدل يكصد عدل ابريشم بفرستد . هفت سال بعد يك سپاه ترك با چهار توپخانهء سبك صحرائى بغداد را محاصره نمود . محاصره مدت شش ماه طول كشيد . شاه عباس براى نجات آنجا حركت كرد و پس از جنگهاى شديدى كه به هردو طرف تلفات زيادى وارد آمد در بين سپاه ترك شورشى بوقوع پيوست و فرماندهان آنها مجبور به عقب‌نشينى شدند و بدين وسيله هزاران نفر از آنها از گرسنگى مردند . اين لشكركشىها اولين عملياتى بود كه در آنها مزيت بطور محسوسى با ايران بوده است . هرچند كه سلطان مهاجم بود ولى سربازان شاه هميشه توانستند ثابت نمايند كه بجلوگيرى از تركان قادر ميباشند . سفارت سررابرت شرلى سررابرت شرلى برياست كل فرماندهى ارتش ايران منتخب شده و او وقتىكه در اين مقام بود بواسطهء جنگهاى با عثمانى امتيازاتى بدست آورده بود ، شاه نشان و يادگاريهاى زيادى حاكى از علاقه و محبت خود به اين انگليسى شجاع داده كه از آن جمله نانخانه‌اى براى شصت سال به او مرحمت شده بود . چنان كه نوشته‌اند « نان شصت سالهء او پخته شده است » . با وجود عدم موفقيت ميسيون آنتونى شاه تصميم گرفت رابرت شرلى را بسفارت بدربار دول اروپائى بفرستد . شرلى ايران را در سال 1606 ترك نمود و لهستان ، آلمان ، روم را ديدن كرد . در سال 1611 به انگلستان رسيد