سكهء مأمون و امام رضا ( ع ) فصل پنجاهم دورهء ذهبى اسلام الا انها كانت دولة كثيرة المحاسن . جمة المكارم اسواق العلوم فيها قائمة و بضائع الاداب فيها نافقة و شعائر الدين فيها معظمة و الخيرات فيها دارة . . . و الثغور محصنة . « 1 » ( گفتار الفخرى دربارهء سلسلهء عباسى ) شكوه و جلال هارون الرشيد - 170 - 193 هجرى ( 786 - 809 ) در كنار دجله و نزديك بقاع زر اندود بغداد و باغهاى قديمى و با خضارت آنجا كه ديوارهاى بلند دارند زادگاه منست ، من مسلمانى پاك اعتقاد هستم و كلمهء شهادت بر زبانم جارى گشته است ، زيرا در دورهء طلائى هارون - الرشيد روزگار مىبرده‌ام . شرح فوق ( ترجمهء اشعار تنيسون « 2 » شاعر شهير انگليسى ) كه براساس كتاب غير قابل زوال « هزار و يك شب » قرار دارد شكوه و جلال عصر طلائى اسلام و تماس نزديك آن با هارون ، سليمان سلسلهء عباسى هردو را بر ما ظاهر ميسازد . اين خليفهء نامى كه معروف بجسارت و فعاليت است در جنگ‌هائى كه بر ضد امپراطورى روم شرقى تقريبا هرسال جريان داشت شركت كرده و در خلافت او نيروى دريائى مسلمانان در مديترانه با موفقيت كامل جنگيده و در همه جا پرچم اسلام در اهتزاز بود . چيزى كه پيش از همه جالب توجه است اينكه شارلمان هيئتى مركب از دو

--> ( 1 ) - چون عبارت اصل عربى فوق از حيث فصاحت و شيوايى و نيز جامعيت از ترجمهء انگليسى آن به نظر بهتر و برتر آمد لذا آن را ترجيح داده و بدرج آن مبادرت نمودم . ( مترجم ) ( 2 ) - Tennyson