سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
166
تاريخ ايران ( فارسى )
و عراق را براى پسرش سلطان احمد باقى گذاشت كه ضربه و آسيب حملهء تيمور را ديده و چون عاجز بود از اينكه در مقابل اين جهانگشا پايدارى كند بمصر گريخت و در بقيهء عمرش او پيوسته در تلاش و جستجوى اين بود كه ممالك خود را دوباره بدست آرد . در 813 هجرى ( 1410 ) او بغداد را پس گرفته ولى در حملهء بآذربايجان از قراقويونلو شكست خورد و نامبرده بجاى اين سلسلهء ناقابل قرار گرفت . آل مظفر 795 - 713 ه ( 1393 - 1313 ) بانى سلسلهء قسمت جنوبى ايران يكنفر شرف الدين مظفر را بايد نام برد كه بحكومت ميبد شهر كوچكى كه در شمال غربى يزد است . پسرش مبارز الدين محمد در 713 هجرى ( 1313 ) از طرف ابو سعيد بحكومت يزد و فارس منصوب و بواسطهء ازدواج قتلغ تركان يگانه دختر شاهجهان از قتلغ خانهاى كرمان نفوذ و اقتدارش تا ايندرجه بالا گرفت كه در 741 هجرى ( 1340 ) او آن ولايت را به تصرف خويش درآورد . در 754 هجرى ( 1353 ) بعد از يك سلسله اردوكشيها و محاربات ابو اسحق اينجو او فارس و سه سال بعد اصفهان را ضميمه نمود . او وضعيت را مساعد ديده اين مرد جنگى كامياب قشونش را به طرف تبريز سوق داد ، ليكن هنگاميكه به ظاهر در اوج شهرت و اقتدار بود فرزندانش برعليه او توطئه كرده و كورش كردند . جانشينان او بين خود بنزاع و جدال پرداخته و چيزى كه قابل ذكر باشد نيست مگر اينكه شاه شجاع كه او نيز تبريز حتى بغداد را گرفت امتيازش به اين است كه حامى و مشوق خواجه حافظ بوده است . ملوك كرت هرات 791 - 643 ه ( 1389 - 1245 ) براى تكميل بيان راجعهء به سلسلههاى كوچك و كمپايه لازم ميدانيم كه از ملوك كرت نسل غور شرحى مذكور داريم كه هرات را تحت مغولان از اواسط مائه سيزدهم ميلادى در تصرف داشتند . چنان كه در بالا گفته شد فخر الدين بواسطهء تسليم داشتن نوروز نظر غازان را جلب نموده و اين خاندان بواسطهء داشتن قلعهء منيع بلند تا چندين سال بعد از تسخير هرات بدست تيمور در 783 هجرى ( 1381 ) خود را نگاهداشتند .