سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
مقدمه 18
تاريخ ايران ( فارسى )
حال شيرين و جالب و جاذب است . اين دانشمند مينويسد كه قالى از سه هزار سال پيش از ميلاد در ايران معمول بوده است و در قبال آنهائى كه معتقدند كه آن اصولا از روز اول تاكنون در ايران تغييرى نكرده ميگويد ورود اسلام بايران در نقش قالى تأثير مهمى داشته كه او آن را چنان كه ملاحظه خواهيد نمود به دو قسمت متمايز و جالب توجهى تقسيم نموده است . او در همينجا مينويسد كه پيشرفت حيرتانگيز ايران در كشيدن صورت گلها ، اشكال هندسى ، نقوش درهم عربى ما را مديون خود ساخته ، چنان كه بسيارى از نقوش پردهها ، كاغذهاى ديوارى ( نقشهدار ) و بعضى ديگر از اشياء كارخانههاى امروز انگلستان از نقوش قاليهاى ايرانى اقتباس شده است . اين دانشمند نيروى معنوى ايرانيان و روح نبوغ ايرانى را در هرچيز ستوده و سر زمين ايران را ثابت مىكند كه مردزاى و هنرنماى است . در پايان دورهء عباسيان در يك مورد ميگويد كه راستى براى هرفردى كه علاقمند به سعادت ايران است از اين جالب تر چيزى نيست كه مىبيند در اين دوره يعنى دورهء عباسيان كه عصر طلائى اسلام است چگونه روح نبوغ ايرانى برترى خود را در همه امور نشان داده و صنايع و فنون ايام صلح چطور باوج كمال رسيده است و در جاى ديگر مينويسد كه با وجوديكه زبان عرب تا چندين نسل زبان علمى و ادبى ايران شمرده ميشد قسمت مهم اين ادبيات و علوم نتيجهء افكار و تراوش قلم فضلاى ايران بوده است و محققين و دانشمندانى كه گذشتهاند اكثرا ايرانى و از فرزندان نامى ايران بودهاند . اين را هم نبايد نهفته گذاشت كه مؤلف همانطور كه از ذكر محاسن در هيچ مورد خوددارى نكرده معايبى هم در هرجا كه بنظرش رسيده روى آئين و اصول انتقاد با صراحت لهجه آن را گوشزد نموده است ، ولى بايد در نظر داشت كه او منقد اعمال طبقات عالى و حكومات ناصالح وقت است و دولتهاى خودسر را انتقاد مىكند ، توضيح اينكه مؤلف از سال 1892 از مدتى قبل از مشروطيت ايران تا 1918 آخرهاى جنگ بين الملل اول در ايران و بلوچستان مسافرت ميكرده و معلوم است كه با طبقات عالى و حكام و خوانين تماس داشته و اوضاع كشور را از نزديك مشاهده مىنموده است . چنان كه در پايان كتاب تحت عنوان « يك استدعا » شرحى نگاشته كه ما براى