سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

120

تاريخ ايران ( فارسى )

كه بقلم لين‌پول در اين موضوع نگارش يافته است ما آن را در زير به نظر خوانندگان ميرسانيم : 1 - خاندان اوگتاى بر عشائر و اقوام ذونگاريا « 1 » حكمران بوده و تا بر افتادن ايشان بدست تولوى عنوان خاقان يا قاآنى داشته‌اند : 2 - خاندان تولوى حكمران اقوام و عشاير مغولستان مملكت اجدادى چنگيز كه از بعد از برافتادن و سقوط خاندان اوگتاى تا زمان تفوق قوم منچو خود را خاقان ( قاآن ) ميخواندند . 3 - شعبهء ايرانى خاندان تولوى : ايلخانان ايران ، هولاگو و جانشينان او . 4 - خاندان جوجى سلاطين قبائل ترك دشت قبچاق شامل خان‌هاى طوائف زرد و سفيد . . . و بالاخره خوانين خيوه و بخارا . 5 - خاندان جغتاى يعنى سلاطين ماوراء النهر . در شوراى اعيان ( قوريلتاى ) كه در 1229 ميلادى دو سال بعد از مرگ چنگيز خان منعقد گرديد اوگتاى بعنوان خاقان ( قاآنى ) منتخب شده و تمامى رؤسا و عشيره‌ها رياست كل او را بر خود پذيرفتند . وى جلوسش را جشن گرفته و در اين جشن چهل دختر قشنگ باكرهء مغول را براى خدمتگزارى چنگيز به انعالم فرستاده و نيز اسبان زيادى را قربانى كردند ، سپس جوائز و انعامات نفيس و گران‌بهائى بين سران و افسران خود توزيع نمود . سه اردوكشى بزرگ در شوراى بالا از جمله تصميم گرفته شد كه براى خاتمه دادن بعمليات كشورگشائى سه اردو تهيه شده و هركدام به طرفى فرستاده شود و اول از همه اعزام يك اردوى سى هزار نفرى تحت فرماندهى جرماغون جهت حمله به سلطان جلال الدين و سركوبى قطعى او ، دوم اردوئى معادل آن براى تسخير روسيهء مركزى و جنوبى كه در آن زمان از طوائف بلغار و قبچاق و سوقاسن « 2 » ها مسكون بود معين گرديد . اردوى سوم و آن تحت فرمان مستقيم اوگتاى براى ادامهء تسخير چين شمالى روانه گرديد . گرچه در اين بسيج و اردوكشىها آنچه با ايران ارتباط مستقيم دارد همانا بسيج و اردوكشى برعليه سلطان جلال الدين مىباشد ، ليكن ممكن است نتايج دو اردو كشى ديگر را در اينجا مذكور دارم اولا اردوكشى در تحت قيادت اوگتاى و آن به اين نتيجه رسيد كه امپراطورى قين كاملا مسخر گرديد كه در حيات چنگيز خان فقط

--> ( 1 ) - Zungaria ( 2 ) - Sukassines