سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

772

تاريخ ايران ( فارسى )

وليد دوم و يزيد سوم 125 - 126 هجرى ( 743 - 744 ) خلفاى اخير سلسلهء بنى اميه چندان قابل ذكر نميباشند . وليد كه در فسق و فجور مستغرق بود بدست پسر عم خود بقتل رسيد . خود قاتل هم بعد از چند ماهى كشته شد . تمام كشورهاى اسلامى آنوقت به حال هرج‌ومرج افتاده و در همين حالت ابراهيم جانشين محمد با قدم سريعى ادعاى عباسيها را تعقيب نموده و بناى پيشرفت را گذاشت . خروج عبد الله معاويه 126 - 129 هجرى ( 744 - 747 ) در مدت خلافت مروان دوم جانشين يزيد سوم شورش و انقلاب زيادى در شام روى داد كه در فرونشاندن آن و سركوبى شورش طلبان قساوت‌كاريها و جناياتى كه آنوقت يك امر عادى شمرده ميشد بوقوع پيوست . مهمتر از همه طغيان عبد الله بن معاويه از اولاد جعفر برادر على بن ابيطالب بوده است . توضيح اينكه پس از جلوس مروان بر سرير خلافت اهل كوفه با ابن معاويه بيعت نموده و در آخر ويرا تنها گذاشتند . او فرارا به مدينه آمد و عدهء كثيرى در آنجا زير لواى وى جمع شدند . او با اين قوه و كمك خوارج اخيرا اصطخر را مركز خويش قرار داده و فرمانداران او در اصفهان و رى و قم حكومت ميكردند . در سال 129 هجرى ( 747 ) از لشكر شام شكست خورده و مانند ساير مدعيان خلافت در هنگام شكست به طرف خراسان فرار كرد . عبد الرحمن بن مسلم مشهور به ابو مسلم آنوقت در مرو مقيم بود . در ظاهر مردم را به بنى هاشم دعوت ميكرد ، ولى درواقع ناشر افكار عباسيان بود و از آنها ترويج مينمود . ابن معاويه نه آنكه دربارهء او بر خلاف انتظار هيچ نوع كمك و همراهى به عمل نيامد بلكه بدست حكومت هرات كه تحت نفوذ ابو مسلم بود بقتل رسيد . برافراشته شدن پرچم سياه عباسيان در خراسان 129 هجرى ( 747 ) انحطاط وضعيت حكومت مركزى باعث شد كه اعراب در همه جا به نزاع و جنگ داخلى مشغول گرديده و سطوت و هيمنهء خود را بدينوسيله از دست دادند . نظير اسپانيا در اقصاى غرب ، افريقا ، سوريه و عراق در تمام اين اماكن و بلاد نفوذ خليفه تقريبا بصفر رسيد . و نيز در خراسان ، نصر فرماندار آنجا كه از حكمرانان مقتدر شمرده ميشد