سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
725
تاريخ ايران ( فارسى )
انسان در طول تاريخ ، مكتبها و انديشههاى فراوانى در سينهء زمان انباشته كرده است . تنها انديشهاى كه از آغاز فعاليت فكرى اولين انسان بنام ( آدم ) تا دوره رستاخيز جهانى پيامبر ما ( خاتم ) با آمدن و رفتن يكصد و بيست و چهار هزار نبى و رسول « 1 » در برابر طاغوت ، جهل و خرافات و انديشه خداپرستى و توحيد بوده است كه آنان تبليغ مىكردهاند ، كمتر در يك زمان زندگى مىكردند باهم فاصله هزار سال و تا ده هزار سال داشتهاند و بيشتر در طول زمان بودهاند با اين وصف همه انسانها را به يك مقصد ، دعوت مىنمودند ، و از يك سرچشمه ، فيض مىگرفتند ، و آن ( وحى ) بود ، همه يك پارچه از سوى خداى بزرگ آمدهاند و به آنها ( وحى ) مىشد و گاهى دست به كارهائى مىزدند كه ديگران از انجام آن عاجز بودهاند ، هزاران انسان در طول تاريخ براى تغيير مسير جامعههاى بشرى از هرنوع بدبختى به يك زندگى راستين و رستگارى تلاش پىگير نمودهاند بعقيده من آزادى فكر و اجتهادات در ميان مسلمانها توسعه دارد حضرت محمد ( ص ) در عبارت تصريح مىكند ( خداى را ستايش كنيد و نسبت بعموم حتى غلامان خودتان مهربان باشيد ، مسلمانان حقوق غلامان را بيشتر محفوظ و از نقطهنظر اعتمادى كه به آنها دارند ، جزء عائله و خانوادهء خودشان محسوب و همه نوع شفقت دربارهء آنها مرعى داشته و به نوكر شهريهبگير امتياز مىدهند در هرصورت از مواظبت با غلام طفلى كه بدست مىآيد مربوط به خانوادهء خودشان گشته و از تحت رقيت و بندگى آزاد مىشود . همه مجتهدين و علماء موافق با آزادى بردگان و حقوق آنها بودهاند و مسلمانها با غير مذهب خود سلوك دارند و تا اوائل عصر جديد معمول بشر اين بود كه غير مذهب خود را تعقيب مىنمودند و كاتوليكها با كمال خشونت و سرسختى با غير
--> ( 1 ) - اين عدد در روايتى از امام على بن ابيطالب نقل شده است ، بحار الانوار .