كرد « به خداى كعبه كه من رستم را كشتم » اين واقعه لشكريان ايران را بهراس انداخته دلهاى خود را باختند و بالاخره خود را ميان نهر انداخته هزاران نفر در آب غرق شدند . فتحى كه در اين جنگ نصيب اعراب شد قطعى بود و آن در روح اخلاقى و حس شجاعت و شهامت ايرانى نه‌فقط از حيث تلفات زياد تأثير بخشيده بلكه از اين جهت هم كه درفش كاويانى بيرق مشهور ايران در آنجا بدست دشمن افتاد صدمهء زيادى به روحيهء ايرانى وارد ساخت . مينويسند عربى كه آن را بدست آورده بود بهشتصد پوند فروخت . در صورتى كه قيمت اصلى جواهرات آن سى هزار پوند بوده است . تصرف مدائن 16 هجرى ( 637 ) پس از فتح قادسيه مطابق امريهء عمر ، سعد لشكر خود را براى مدت دو ماه استراحت داد . بعد او وارد حيره شده و سپس از فرات نزديك برج بزرگ بابل گذشته و بتدريج تمام آن نواحى را از دشمن صاف و پاك نمود ، تا اينكه خود را بكنار دجله رسانيد . در اين‌جا پس از همهء اين عمليات بالاخره مستعد پيشرفتن بمدائن گرديد . در اين ميانه او حملهء نيروى اعزامى از طرف ملكه مادر شاه را دفع نموده و قهرمان آن در جنگ مرد و مرد مقتول گرديد . وى با سپاه عرب كنار دجله توقف كرد . اعراب نگاه خيره‌شان از آنطرف بطاق كسرى افتاد . اين فرزندان وحشى صحرا به پايه‌هاى حيرت‌انگيز آن‌كه آوازه‌اش را دورادور شنيده بودند به هيبت نگريسته يك دفعه از حلقوم هزاران از اين اعراب صحرانورد صداى تكبير بلند شده همگى بآواز بلند گفتند « اللّه اكبر » و چنين خيال كردند منزل مقصودى كه خداوند به آنها توسط پيغمبرش وعده داده بود همين است كه حالا به آن رسيده‌اند . بايد دانست كه ناحيهء غربى اين شهر يعنى سلوكيهء قديم و طرف راست ساحلى رودخانه استحكاماتى كه داشت محكمتر از آن بوده كه آلات محاصرهء عرب بتواند از عهدهء آن برآيد ، ولى اين ناحيه در اثناء محاصره يك دفعه به تصرف و اطاعت اعراب درآمد . يزدگرد در صدد برآمد قراردادى با مسلمانان به‌بندد كه بموجب آن تمام آنچه در ساحل غربى دجله است به آنها واگذار گردد به شرط آنكه متعرض بقيهء قلمرو او نشوند . ولى اين پيشنهاد بطور استهزاء رد گرديد . وضعيت پادشاه بزرگ هنوز يأس‌آور نشده و وسائل دفاع را به كلى فاقد نبود ،