پاسداران و چاكران يا خدمتگذاران كه عدهء آنها به هزارها ميرسيد گنجايش و جاى كافى داشته باشد و با وجوديكه اقتضاى هواى ايران آنست كه جلو عمارت باز باشد بناء چنين طالارى خود به تنهائى نهايت مهارت و عظمت فنى معمارى انعصر را از نظر ما ميگذارند ، چنان كه پس از يكهزار سال مطابق همان نقشه در مشهد مسجد عالى ساخته شده كه تا بامروز در ايران مورد توجه و استفاده است . همينطور حجاران و هنروران ساسانى مانند معماران كاخهاى آنها از آثار پيشينيان خود استفاده نموده ولى صنعت و هنر خود را چندين برابر ترقى دادند . نقوش برجسته خاصه نقش شاپور اول داراى شكوه و جلال و عظمت بسيار است . اگرچه اسبهائى كه آرام ايستاده حجارى شده‌اند به نظر نتراشيده و زمخت ميآيند ، ولى بر صفحه‌هائى كه اسبان در حال تكاپو ميباشند روحى در آنها دميده شده زنده و حساس به نظر ميآيند . نقوش برجستهء شكارگاهها مظهر فعاليت و زنده‌دلى است و در تمام اين حجاريها اسلحه و لوازم و آلات جنگ و يراق اسبها با اسلوب كامل فنى و سليقهء عالى حجارى شده‌اند . شايد گفته شود كه در نقوش عهد ساسانى چنان كه در تخت‌جمشيد ديده مىشود تنوع كمتر است ولى چون اصول معمارى اشكانيان و فنون آنها خيلى مبتذل و پست بوده و هنرهاى زيباى آن دوره در تمام شرق نزديك انحطاط يافته صورت بدى به خود گرفته بود لهذا اين پيشرفتى كه بر اثر نهضت ملى و جوش وطنى در فنون سلسلهء ساسانى حاصل شده است و كاخهاى باعظمت و شكوه و حجاريهاى نفيسه‌اى كه بوجود آورده و بالاخره بسط و توسعه‌اى كه در صنايع و فنون بشر دادند قابل بسى توصيف و تمجيد مىباشد .