بطور خيلى مختصر تشريح و توصيف نمايم . كاخهاى مزبور كه در شكل ، مربع مستطيل ميباشند عموما در طول شرقى و غربى ساخته شده و مدخل بنا يعنى سرسرا يا طاق بلند عالى درست در وسط واقع است بطوريكه آن يك خاصهء برجستهء كاخ مىباشد و اين طرز حتى در ابنيهء مذهبى و مسكونى فعلى ايران هم ديده مىشود و ديگر از خصايص و مميزات ، تعداد اطاقهاى مربعى شكل است كه مطوق و گنبدى و هركدام به ديگرى راه داشته يعنى تودرتو بوده است . حياط و صحنى نظير ايران كنونى يك خاصهء ثابت و تغييرناپذير شمرده ميشده است . كاخهاى دو اشكوبه در هيچ‌جا ديده نميشود . تزئينات بنا عبارتست از طاق‌نماها ، مقرنس‌كارىها ، ستون‌هاى مربع يا نيم‌ستونها همچنانكه در هاترا ( الحضر ) بود و اما زينت‌هاى داخل كاخ و آن گچ‌كارى و رنگ‌آميزى و نقاشى بوده است . كاخ فيروزآباد در جنوب شرقى شيراز سر دوراهى كه به سمت بوشهر ميرود كاخ جور و حاليه معروف به فيروزآباد واقع است و آن از باستانى ترين كاخهاى ساسانى شمرده شده و تاريخ ساختمان بطوريكه نوشته‌اند از قرن سوم ميلادى است . طرح و زمينهء بنا مستطيل مىباشد و آن سيصد و بيست پا درازى دارد و هفتاد پا پهنا . مدخل كاخ فقط يكى است و آن عبارت از يك طاق هلالى قشنگى بوده كه از آنجا داخل يك تالار گنبدشكلى ميشده كه نود پا درازى و چهل و سه پا پهنا داشته است ، در هريك از دو طرف اين منظر عالى تالارهاى كوچكترى قرينهء هم وجود داشت ، پشت‌سر اين اطاقهاى عمده و اساسى سه اطاق مربعى پوشيده از گنبدهاى بيضىشكل بودند ، گنبدهاى مزبور بعقيدهء بعضى قديمترين نمونهء گنبد « 1 » ايران ميباشند ، اين آپارتمانها با راهرو در و مدخل‌هاى آراسته و نيز پنجره‌هاى مصنوعى آنها به اطاقهائى راه داشته است كه به طرف يك صحنى در حدود نود پاى مربع باز ميشدند و گرداگرد آن اطاقهائى باندازه‌هاى مختلف بنا شده بودند .

--> ( 1 ) - « تاريخ و ترقى و تكامل تدريجى گنبد در ايران » تأليف ك ، آ . ث كرسول ( Cresswel ) ( مجلهء ر ، آ ، س شمارهء جولاى 1914 ) . عقيدهء نويسندگان امروز عموما بر خلاف سابق بر اينست كه كاخ فيروزآباد قديمتر از سروستان است ( مؤلف ) .