هيچوقت جمعيت فلات ايران متراكم بوده باشد و بعقيدهء من اشتباه است كه شخص فرض كند اين مملكت وقتى از جهت عدهء سكنه مشابهتى با حالت حاليهء اروپا داشته است و اگرچه تخمين جمعيت سابق ايران خيلى مشكل است ليكن هرگاه به نظر بگيريم كه قبل از داير شدن راه بازرگانى دريا ايران معبر قوافل بازرگانى بين‌المللى بوده و غالبا دولت معظمى داشته با ملاحظه اينكه اكثر اوقات پايتخت دولت خارج از فلات بوده است گمان ميكنم ميتوان گفت عدهء سكنهء آن به پانزده ميليون ميرسيده در صورتى كه امروز فقط دو ثلث اين عده جمعيت دارد . جبال فلات ايران ايران چنان كه بعضى اوقات گفته مىشود جلگهء وسيعى نيست كه محصور در رشته جبال خارجى باشد بلكه برعكس در هرقسمتى از آن رشته‌هاى متوازيهء متعدده‌اى هست كه از يكديگر بواسطهء دره‌هائى جدا شده و بطور متوسط قريب بيست ميل عرض آن دره‌هاست و اين ترتيب يكنواخت مكرر مىشود بطوريكه مسافرى كه جبال و دره‌هاى مذكور را عرضا بايد به‌پيمايد واقعا خستگى و ملالت پيدا مىكند . جنس سنگهاى جبال ايران از البرز كه در شمال است گرفته تا رشته هاى بلوچستان كه در جنوب است غالبا از سنگ آهك مىباشد ، ليكن سنگ گچ و طبقات نمك و ريگهاى مجتمعه و ورقه‌هاى خاك رسوب نيز بسيار ديده مىشود . جرم درونى كوهها بعضى اوقات از سنگهاى چخماقى قرمز و شنهاى متراكم ساخته شده ليكن سنگ آهك غلبه دارد و چون خورده‌سنگ و گچ و رسوبات نمكى قابل انحلال است بنابرين بواسطه برف حل مىشود و از كوهها جدا شده به جلگه‌ها ميرود و به اين طريق اراضى وسيعهء حزن‌انگيزى تشكيل يافته كه از نمك متبلور پوشيده شده و نمونهء خوبى از اين قسم اراضى در نزديك نيشابور ديده مىشود . در ايران دامنه‌هاى ريگزار عظيم بسيار است چنان كه ريگستان دامنهء البرز قريب شانزده ميل عرض دارد و عمق آن نيز زياد است و وقتى كه در طهران كه در دامنهء مذكور واقع است خواستند بوسيله چاه آرتزين آب درآورند تا پانصد پا حفر كردند و هنوز طبقهء ريگ تمام نشده بود و به اين جهت حفر چاه را موقوف داشتند در صورتى كه فاصلهء تهران