رفتار نمود كه طرف اعتماد وى قرار گرفت . مجلس سناى روم او را به لقب اعليحضرتى مفتخر ساخته و مقام ويرا به رسميت شناخت و خلاصه پيش از اينكه دورهء حيات اين مرد بواسطهء قتل سپرى گردد تدمر تحت مراقبت و جديت وى يكدولت مقتدر و زبر دستى گرديد كه آن خصم ايران و دوست متفق روم بوده است . زنوبيا زن بيوهء قشنك او زنوبيا كه خون بطالسه در رگهاى وى فوران داشت و در شمار يكى از زنان بزرك عالم ميآيد سلطنت خود را در تمام بلاد مفتوحه تثبيت و برقرار نمود ، حتى كشور مصر را به تدمر الحاق كرد . دورهء چند سالهء كوتاه حكومت او و كارهائى كه كرد حيرت‌انگيز بوده است . اگر وى تبوغ اورلين « 1 » را تصديق كرده و سر تسليم فرود ميآورد ممكن بود سلطنت خود را حفظ نمايد ، ولى حاضر نشد كه خود را مطيع جلوه دهد و تسليم شود ، لذا شيرازهء سلطنتش از هم پاشيده و خودش هم در زنجير طلا مقيد گرديد . زنوبياى مغرور آئين فيروزى روم را زيبائى بخشيد . بالاخره استقلال نيم‌رسمى تدمر از ميان رفته بار ديگر مرزهاى امپراطورى ايران با مرزهاى روم بهم اتصال پيدا نمود . كارهاى شاپور در موقع صلح شاپور در سال‌هاى اخير سلطنت خويش مخصوصا به عمران و آبادى كشور توجه نموده به ترويج صنايع و فنون ميكوشيد . از جمله كارهاى بسيار عمده و بزرك او خوشبختانه يكى بناى سد شوشتر است . در چندين سال قبل خود من آن را ديده‌ام « 2 » . اگرچه آن متأسفانه خراب شده محتاج به مرمت است معذلك هنوز موقع طغيان كارون خدمت كرده و دفاع مينمايد اما ترتيب ساختن سد مزبور و آن اين بوده كه تمام آب رودخانه را به شعبه‌اى كه از آن خارج كرده بودند برگردانيده‌اند و آن معروف به آب گرگر است كه هنوز موجود مىباشد . كف رودخانه را با سنگهاى خيلى محكم فرش نموده‌اند . خود سد از سنگهاى بزرك سماقى كه تمامشان را بهم پيوند داده‌اند تركيب يافته است كه با چشمه‌ها و دريچه

--> ( 1 ) - Aurelian . ( 2 ) - رجوع شود به كتاب « ده هزار ميل » صفحهء 252 ( مؤلف ) .