سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

514

تاريخ ايران ( فارسى )

درداده و حاضر شد تمام دژها و استحكامات روميان را تسليم نموده و ارمنستان را نيز از قواى رومى خالى كند تا با روم وارد مذاكره شده قرارداد تازه‌اى بسته شود و پس از آن لژيون‌ها با حال فضاحت به فرات عقب نشستند كه در آنجا به كربولو و نيروى امدادى تصادف كردند . بار ديگر حس مردانگى و شهامت باستانى روميان به حركت آمده سفراى پارت را بىاينكه پيشنهادهاى آنها را بپذيرند برگرداندند . كربولو با اختيارات تام و تمام مأمور شد كه جنگ را تعقيب كند . او به طرف ارمنستان حركت نمود . ولى در آنجا باز مذاكرهء صلح بميان آمد . بالاخره قراردادى بدين شرط بسته شد كه تيرداد بروم رفته و تاج سلطنت ارمنستان را از دست قيصر دريافت نمايد . اين قرارداد در سال 63 ميلادى بسته شد . هردو طرف آن را امضا كردند ولى تيرداد ( در رفتن بروم مسامحه كرده ) تا در سال 66 ميلادى به آنجا رسيد . نصبب تيرداد به سلطنت بدست نرو 66 ميلادى تيرداد با شوكت و ابهت تمام و موكبى مركب از سه هزار سوار پارتى از راه خشكى رهسپار روم گرديد . هزينهء اين سفر با روم بود كه روزانه در حدود شش هزار پوند تا مدت نه ماه طول ايام مسافرت از خزانهء دولت پرداخته ميشد ، مراسم تاج‌بخشى و تشريفات لازمه با شكوهى هرچه تمامتر به عمل آمد . تيرداد با پيروزى و شادى به ارمنستان برگشت ، امور كشورش را طبق آئين پارت دوباره مرتب ساخت ، چنان كه راولينسون « 1 » مينويسد قبول شدن يكنفر پادشاه اشكانى در ارمنستان از طرف روم از تاج‌بخشى نرو امپراطور كه جز نامى بيش نبود بمراتب مهمتر و مزاياى آن بيشتر مىباشد . بهرحال صلح ما بين اين دو دولت بزرگ تا پنجاه سال دوام نمود ، بطورىكه جريان امور نشان ميدهد روم حاضر و آماده بود كه با حريف زورمند خود موافقت نمايد . همين‌طور دولت پارت هم در نوبهء خود از تحريك حس عداوت و دشمنى حريف غربى خود احتراز مينمود .

--> ( 1 ) - Rawlinson .