سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
452
تاريخ ايران ( فارسى )
آن كشور ننمود . در سال 146 قبل از ميلاد كارتاژ بدست سىپيو « 1 » سردار روم سقوط يافته و او بعد از تصرف آنجا شهر را چنان خراب كرد كه با خاك آن را يكسان نمود . باز قضيهء ديگرى پيشآمد كه آن شايد در اثر يعنى اثر مستقيم از همه مهمتر بود و بالاخره توجه دائمى روم را به طرف مشرق جلب نمود و آن چنانست كه پادشاهان پرگام هميشه از متحدين ثابت جمهورى روم بودند ، اگرچه خدمات اومنس « 2 » پادشاه آنجا در جنگ پپدنه « 3 » نسبت بدولت روم بلاعوض مانده و پاداش آن داده نشده بود معذلك جانشين او اتالوس كه در وقت مردن وارثى نداشت در 133 قبل از ميلاد كشورش را در وصيت خود بروم واگذاشت . اين وصيت مورد قبول واقع شده پسرى كه از اومنس باقيمانده و در مقام ادعا برآمده بود مغلوب گرديد و دولت روم كشور نامبرده را به تصرف درآورد باينمعنى قسمتى از آنكه جزء تراس بود بمقدونيا كه آنوقت ولايتى متعلق به روم بود ملحق شد و نواحى و بخشهاى مشرقى آن به مهرداد پنت « 4 » كه او نيز از متحدين روم بود واگذار شده و آن قسمتى كه بيشتر از همه ذيقيمت و گرانبها بود باسم « آسيا » « 5 » ولايت رومى گرديد . اين تقسيم در سال 129 قبل از ميلاد به ترتيب بالا بانجام رسيد . دولت روم در اينوقت وضعيتى پيدا كرد كه به كلى مغاير با وضعيت او در اواخر قرن دوم بود چنان كه از اين تاريخ ببعد طريقه و مسلكى را كه دنبال ميكرد نظير بريتانياى كبير آن طريقه و مسلك نتيجهء مستقيم يك نقشهء مهاجمه و تجاوزكارانهاى نبود كه با تأمل و فكر يا اراده و اختيار كشيده شده باشد بلكه پيشآمد و اوضاع وقت ويرا بر آن مسلك مجبور ساخت . تشكيل سلطنت مهرداد ششم پادشاه پنت 190 - 120 قبل از ميلاد مهرداد پنت كه از طرف پدر به پادشاهان هخامنش و از طرف مادر بسلاطين سلوكى ميرسد داهيهاى مثل او در عرصهء تاريخ خيلى كم مىشود پيدا كرد ، در كودكى بواسطهء قتل پدر يتيم مانده
--> ( 1 ) - Scipio . ( 2 ) - Eumenes . ( 3 ) - Pydna . ( 4 ) - اينكه من اين اسم را به سبكى كه در نوشتجات قديم روم بوده استعمال ميكنم براى اين است كه تا از مهرداد همنام خود پادشاه پارت فرق پيدا كند ( مؤلف ) . ( 5 ) - اين لفظ در كتب عهد جديد در همين معنى استعمال شده است . رجوع شود به اعمال رسولان باب 16 آيه 6 - ( مولف ) .