سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
421
تاريخ ايران ( فارسى )
سلطنت واقع شده روم خيلى كم ذىنفع بوده و دخالتى نداشته است و اول رابطهاى كه بين او و يونان حاصل شد معاهدهاى بود تجارتى كه در سال 306 قبل از ميلاد با ايالت رودس « 1 » كه آنوقت در اوج اقتدار بود بسته شد و اين يكسال قبل از محاصرهء مشهور دمتريوس پوليورستس « 2 » واقع گرديد . اولين لشكرى كه از يونان در ميدان رزم با روم حاضر شده و سوارهنظام فالانژ با افواج روم مقابل گرديد بسردارى پيرهوس يگانه سرباز آن عصر بود و بدين ترتيب روابط مستقيم آغاز گرديد كه بقول ممسن « 3 » و چقدر هم خوب گفته : تمام ترقيات بعدى قديم و يك قسمت از تمدن جديد روى آن تمهيد يافته است . در سال 280 پيرهوس بايتاليا حملهور گرديد ، هيبت و خوف فيلان او اسبان و سربازان روم را از پيش راند و دو دفعه بر آنها يعنى روميان شكست وارد آورد ولى از بسيارى تلفات اين فتح و ظفر براى او خيلى گران تمام شد ، در سال 275 بعد از جنگى بيحاصل در سيسيلى باز بايطالى برگشت ولى ايندفعه افواج رشيد روم بر او فائق آمده و عقاب را بآشيانهء خود راندند . جنگ اول مقدونيا 215 - 205 بعد از اتمام جنگ پيرهوس دولت روم بواسطهء اشتغال به كارهاى ايتالى و جنگ اول پونيك « 4 » نتوانست به مهم يونان بپردازد ، معهذا پس از اتمام قسمتى از آن جنگ بزرگ كه در مدت جريان آن يونانيهاى ايتالى و سيسيلى اقتدار روم را ديده و در زير فرمان وى درآمده بودند ، مجلس سنا مصمم گرديد كه موقع جديد خود را بيونان بشناساند ، براى اين منظور اول قدمى كه برداشت تعاقب دزدان دريائى ايلليريه بود كه درنتيجهء اين عمليات كورسيرا و اپولونيا و ديرراكيوم موافقت و همراهى خود را با روم بطور تابعيت پذيرفتند و اين امر در سال 229 قبل از ميلاد واقع شد و تعرض دومين در سال 219 يكسال قبل از شروع بجنگ قطعى النتيجهء كارتاج اتفاق افتاد كه مدت بيست سال دولت روم براى حفظ خود به آن مشغول بود .
--> ( 1 ) - Rhodes . ( 2 ) - Demetrius Poliorcetes . ( 3 ) - Mommsen . ( 4 ) - مراد جنگهاى سهگانه روم با قرطاجنه مىباشد ( مترجم ) .