سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

361

تاريخ ايران ( فارسى )

328 - 327 قبل از ميلاد « 1 » را در نوتوكا ما بين سمرقند و بخارا كه محل با خضارت و طراوتى است و ظاهرا كارشى حاليه مىباشد بسر بردند . زيرا كه غير از آنجا محل با خضارت ديگرى در كوهستان جنوب سمرقند يافت نميشود و در بهار آتيه اسكندر فتوحات خود را در آن صفحه بواسطهء تسخير پاريتاك يا طوايف كوهستانى بدخشان تكميل نمود . حمله به هند 327 قبل از ميلاد فتوحات مشرق ايران و انتظام امور آن سامان تقريبا در مدت دو سال بانجام رسيد و بالاخره در تابستان 327 قبل از ميلاد مقتضيات حملهء بهند از هرجهة فراهم شد زيرا همچنانكه در حدود 1900 سال بعد هندوستان جالب نظر پرتقال و هلند و انگليس و فرانسه گرديد ، در آنزمان هم مطمح نظر اسكندر شده با لشكر مقاومت‌ناپذير خود عازم تسخير آنجا گرديد و با يك‌صد و بيست هزار لشكر قوىپنجه مجددا از هندوكش عبور كرده به نيكه « 2 » كه بعقيدهء سرتوماس « 3 » - هولديك « 4 » كابل حاليه است رسيد و در آنجا تاكسيل پادشاه اظهار اطاعت نمود ، قسمت عمدهء لشكر را بهمراه هفس‌تيون « 5 » بشمال تنگهء خيبر « 6 » فرستاد و آن با خطوط سير اسكندر طرف شمال پيشاور تطبيق شده و خود با لشكرى زبده بطوايفى كه در طرف جنوب سلسلهء جبال مسكن داشتند با حفظ خطوط ارتباطيهء خود كه هميشه آن را در نظر داشت حمله برد و همه را مغلوب ساخت ، گرفتن ارنس دوم در اين جنك توليد اختلاف زيادى در ميان نويسندگان نموده است كه محل آن در كجاست و بزعم هولديك از عهدهء حل اين مبحث نتوانسته‌اند برآيند . سپاهيان مقدونيه چندين شهر را محاصره نمودند

--> ( 1 ) - هوگارت در ضميمهء خودش بكتاب « فيليپ و اسكندر مقدونى » صريحا مينويسد كه اسكندر قسمت قشون‌كشيها و عمليات جنگى از زمان فوت داريوش تا رسيدن بهندوكش را در حدود چهارده ماه انجام داده است و من بدون ترديد با اين عقيده همراهم ( مؤلف ) . ( 2 ) - Nicaia ( 3 ) - Sir Thomas Holdich . ( 4 ) - مراجعه شود به « دربندهاى هند » فصل 4 و 5 كه در آن از راههائيكه اسكندر اتخاذ كرده بحث شده است . كتاب « هند باستان » تأليف ماك كريندل نيز در اين مرحله وارد شده است و اين كتابها هردو مفيد و ذىقيمت ميباشند ( مؤلف ) . ( 5 ) - Hephaestion . ( 6 ) - به مقالهء مقدماتى رجوع شود ( مؤلف ) .