سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
254
تاريخ ايران ( فارسى )
عمليات به داتيس و آرتافرن محول گرديد و آرتافرن پسر ساتراپ ليديّه بود . لشكركشى براى گوشمالى آتن و ارتريا سال 490 پيش از ميلاد چون عمليات مردونيه براى گوشمالى آتن و ارتريا نتيجه نداد بنابراين شد كه در سال 490 قبل از ميلاد نهضت ديگرى براى مقصود بشود . نقشهء عمل اين بود كه هيپپياس مستبد و قاهر را مجددا بر آتن مسلط نمايند و البته او حاضر ميشد كه رؤساى مخالفين ايران را بقتل برساند و انتقام شاهنشاه را از ارتريا بكشد . ليكن انهدام ناوهاى جنگى ايرانى در مقابل دماغهء كوه آتس سبب شد كه از آن راه احتراز جويند . چون مردم شهر اژين و بعضى جزائر ديگر تسليم ايرانيان شدند راى بر اين قرار گرفت كه ناوهاى شاهنشاهى راه مستقيم دريا را اختيار نمايند ، پس جلگهء آليانى را كه در ولايت كليكيه بود براى محل اجتماع نيرو قرار دادند و آنها سوار كشتى شده به طرف يونيه روانه شدند و سامس را ميعادگاه عمومى معين كردند . نيروى دريائى كه عبارت از ششصد فروند ناو جنگى بود ابتدا از درياى ايكارى عبور كرده بناكسوس رفتند و سكنهء آنجا را ببندگى گرفتند و بعد از اين پيشرفت ابتدائى متوجه دلوس گرديدند و بواسطهء معبديكه در آن جزيره بود متعرض آن نشدند . پس از آن بجاى اينكه بمقتضاى مصلحت جنگى مستقيما متوجه آتيك شوند بسواحل اوبيا « 1 » رفتند . انهدام ارتريا چون كشتىها بنزديك خشكى رسيدند در نهر بين اوبيا و اتيك داخل شدند و جمعى از سپاهيان را پياده كرده ارترى را محاصره نمودند و آن محل بواسطهء خيانت به تصرف ايرانيان درآمد و بسبب شركتى كه اهالى آنجا در طغيان يونانيهاى آسيا و حملهء بسارد نموده بودند آن را آتش زدند . بسيارى از سكنه بتلال فرار كردند و آنها كه گرفتار گرديدند بولايت دوردست ايلام تبعيد شدند . ظاهرا مردم آتن هم در اين موقع اقدامى براى دستگيرى از آن بلدهء بدبخت نكردند و اهالى آن شهر تمام زهر انتقام ايرانيان را نوشيدند .
--> ( 1 ) - Euboea .