سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
247
تاريخ ايران ( فارسى )
سكهء داريك فصل شانزدهم ايران و يونان در زمان سلطنت داريوش ايشان نخستين يونانيهائى بودند كه جرئت كردند به لباس مخصوص ماديها اقبال كنند و مردم را به وضع آنها ملبس سازند ، تا اين زمان شنيدن نام ماد براى يونانيها موجب بيم و هراس بود . « هرودوت 6 ، 112 » نتائج مخاطرات حمله به خاك يونان از طرف سپاهيان شاهنشاهى ايران كه صدها هزار بودند و بالاخره دفع شدن آنها از وقايع تاريخى است كه از حيث اهميت و عظمت مزيدى بر آن متصور نيست و در حقيقت اين واقعه اولين اقدامى بود از طرف مشرقزمين منتظم براى تسخير مغربزمين كه از حيث انتظام آن مقام را نداشت . در اواخر آن دورهء محاربات نهتنها بيونان دستاندازى كرد بلكه بواسطهء نفوذ ايران كارتاژ هم حملهء شديدى به مستعمرات يونانى جزيرهء سيسيل برد . از حسن اتفاق براى مصلحت نوع بشر اين هردو حمله عقيم ماند و بنتيجه نرسيد « 1 »
--> ( 1 ) - بايد دانست كه معلومات ما در خصوصى جنگهاى ايران بر عليه يونان بطور كلى از منابع يونان گرفته شده است . هرودوت شكى نيست كه تا اندازهاى استفاده از منابع ايرانى كرده ، ليكن نقطهنظر در همهجا يونانى است . اسناد و منابعى كه در اين فصل و فصل آتى به آنها مراجعه كردهام عبارتند از : هرودوت ماكان ، تفسير هرودوت اثر هووويل ، جنگ بزرگ ايران تأليف گرندى ( Grundy ) ، تاريخ يونان اثر بورى ( Bury ) . نهفته نماناد كه كتابهاى نامبرده به فرهنگ ما در اين باب خدمتى بسزا نموده و معلومات ما را در اينخصوص بسى ترقى و توسعه دادهاند « مؤلف » .