سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

232

تاريخ ايران ( فارسى )

به خوبى محفوظ مانده تصوير داريوش را نموده است با دو نفر از بزرگان ملازمان پادشاه كه يكى از ايشان گمان ميرود گبرياس پدرزن اوست . اين مجلس براى اين نموده شده كه قهر و غلبهء پادشاه را بر دشمنان مجسم سازد و شاهنشاه ايستاده پاى چپ خود را بر روى گوماتاى مجوس محكم ساخته و گوماتا بر پشت خوابيده و دستهاى خود را به حال تضرع بلند كرده است . در مقابل پادشاه نه نفر « 1 » از قائدين متمردين ايستاده‌اند در حالى كه دستهايشان بسته است و بواسطه بند به يكديگر متصل ميباشند و اسامى هريك از آنها نيز مسطور است . بالاى مجلس صورت اهورمزد مىباشد كه عبارتست از صورت آدمى با ريش و حلقه‌اى از نور كه بر او احاطه دارد . داريوش دست راست خود را بعلامت پرستش به طرف آن صورت گسترده است . كتيبه‌هاى معروف اين حجارى كه بالسنهء ثلاثهء پارسى و شوشى و بابلى نوشته شده القاب داريوش و وسعت ممالك او را حكايت مىكند . پس از آن قتل برديا و سمرديس را با كمبوجيه و عصيان سمرديس كاذب يعنى گوماتاى مجوس را در زمان غيبت كمبوجيه و مسافرت او به مصر نقل مينمايد . مقتول شدن مدعى كذاب را بدست داريوش نيز فىالجمله مشروحا بيان مىكند ، پس از آن بتفصيل طغيان‌هاى متمردين را نسبت به داريوش ميشمارد و كتيبه منتهى مىشود به خطاب بسلاطين آينده كه از مردمان كذاب برحذر باشند و اخطار به خوانندگان كتيبه كه از تخريب اين حجاريها احتراز نمايند و لعنت به كسانى ميفرستد كه اين يادگار شاهنشاهى را منهدم نمايند . در اين مقام ميگويد داريوش پادشاه ميگويد اگر تو اين كتيبه و اين حجاريها را ببينى و آنها را خراب كنى و مادام كه

--> ( 1 ) - و صورت آن بطوريكه در گراور كتاب از چپ براست نموده شده بدينقرار است : ا - اترين اول مدعى شوشى ب - نيدينتوبل اول مدعى بابلى ، ج - فرورتس مدعى مادى ، د - مارتيا مدعى دوم شوشى ، ه - سيترنتكما ( * ) مدعى سگارتى ، و - ويازديت‌پسد - سمرديس دوم ، ز - اراخا مدعى دوم بابلى ، ح - فرادا مدعى مجوسى ، ط - سكنكا پيشواى سيت‌ها كه تصوير او در دوره‌هاى بعد اضافه شده است « مؤلف » . Citrantakhma ( * )