سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
182
تاريخ ايران ( فارسى )
« پانتالىها - دروزيها - ژرمنها كه بزراعت اشتغال دارند و داانها - مردها - دروپيكها - ساگارتيتها كه چادرنشين ميباشند . « 1 » عقيدهء اكثر مورخين بر اينست كه طوائف ثلاثهء اول آريانيهائى هستند كه بر آن سرزمين غلبه كرده بودند و هخامنشيان خانوادهء سلطنتى پاسارگاديها ميباشند و طائفهء جداگانهاند ، اما ساير طوائف گمان ميرود كه چادرنشينها آريانى نبوده و نسبت ببعضى از آنها معلوم نيست اراضى و محل ايشان كجا بوده ، در باب طوائف زراعت پيشه هم معلومات ما بسيار كم است جز اينكه ژرمنها كرمانيها ميباشند . حكومت پارسيان در دست اعضاء هيئت خانوادهاى از خانوادههاى اصيل و نجيب بوده كه در بين آنها هخامنشيان سمت تقدم داشتهاند و بمرور ايام جزء خانوادهء سلطنتى قرار گرفته و ساير رؤسا رتبهء رعيتى يافتند ليكن امتيازاتى براى ايشان باقى ماند كه از جمله حق شرفيابى حضور شاه و طرف مشاوره شدن با او بوده است . ما درنتيجهء سفر دريائى نئاركوس نام بنادر چندى را در خليج فارس مىشنويم كه از آن جمله بندر هرمز است و نيز در داخلهء پاسارگاديها ، استخر ( پرسپليس ) ، گابا ، كرمانا ميباشند . گابا احتمال دارد كه همان خرابههاى هخامنشيان باشد كه من در مشرق شيراز ديدهام ، در آنجا نقوش برجستهء ساسانيان نيز موجود ميباشند ، و اما كرمانا من آن را با خرابههاى واقعهء در درهء شمال جيرفت مطابقت دادهام و بطور كلى شهرهائى كه در آن عصر وجود داشته انگشتشمار بودهاند . طلوع كوروش كبير بنابقول هرودوت شرحيكه هرودوت از ظهور كوروش بيان نموده مشهور « 2 » و خلاصهء آن از اينقرار است كه آستياكس در خواب ديد از دخترش ماندانا چنان نهر آبى جارى شد كه پايتخت او را مستغرق
--> ( 1 ) - هرودوت 1 ، 125 . نيز رجوع شود به صفحهء 458 كتاب ( The passing of the Empires ) « مؤلف » . ( 2 ) - من شرحى را كه كتزياس در اين باب نوشته ذكر نكردم براى اينكه نوشتجات او هيچ محل اعتبار نيست و مطابق شرحيكه در ( The passing of the Empires ) مذكور است كوروش فراش قصر سلطنتى بود . « مؤلف »