سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

171

تاريخ ايران ( فارسى )

دولتين گرديد و اينمعاهده بواسطهء مواصلت استحكام يافت يعنى پادشاه ماد دختر خود را بوليعهد ليدى بمزاوجت داد . يكى از نتايج اين معاهده اين بود كه كشور اورارتو در اين موقع لشكركشى پادشاه ضميمهء ماد گرديد . فوت كياكسار بسال 584 سال بعد از وقوع كسوف ، كياكسار كه لياقت او ماد را دولت مقتدرى كرده بود وفات يافت و چون بخاطر ميآوريم كه اين پادشاه وقتى بسلطنت رسيد كه مملكتش مغلوب آشوريان شده و لشكريكه بعد ترتيب داد مقهور طايفهء سيت ( سكا ) گرديد و معهذا در عرض چند سال آن سواران وحشى را از پا درآورده و بعلاوه در مقهور ساختن آشور دخالت تامه بلكه اصالت پيدا كرد و دولت معظمى تأسيس نمود البته بايد تصديق كنيم كه يكى از رجال بزرگ دنيا بوده است . در ابتداى سلطنت او قدرت تامه در مشرق‌زمين با سامىها و در موقع وفاتش شوكت و قوت نصيب ايرانيها بود و بنابرين كياكسار در يكى از نهضت‌هاى بزرگ تاريخى دنيا سمت رياست و پيشوائى دارد . آستياگس پادشاه آخرى ماد ايشتوويگو كه متعارفا در نزد ما بلفظ يونانى آستياگس معروف است وارث چنين ميراث بزرگى گرديد در حالتى كه برحسب ظاهر آيندهء درخشانى در پيش داشت ليكن باندازه‌اى كه از اطلاعات ناقصهء ما معلوم مىشود اين پادشاه فرزند خلف و لايق آن پدر بزرگوار نبود و اوقات خود را ببطالت و لهو و لعب و هرنوع عياشى و بوالهوسى مقرون بوحشيگرى گذرانيده است . تجمل و جلال دربار ماد تفصيلى كه از دربار ماد نقل شده و تشريفات مفصله و هزاران خادم و البسهء سرخ و ارغوانى درباريان و زنجيرها و گردن‌بند هاى طلا و تجملات وافرهء آنها معلوم ميسازد كه ترتيباتى بتقليد دربار آشوريان داده بودند . در هردو دربار اشتغال عمده شكار بوده است ، گاهى اوقات در جلگه و صحرا ترتيب شكار جرگه ميدادند و غالبا در باغهاى نزديك پايتخت بزدن حيوانات مشغول ميشدند .