سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
152
تاريخ ايران ( فارسى )
آماداى و خارخار ( ناحيهء كرمانشاه ) عبور كرده عاقبت يانزو را اسير و گرفتار نموده با تشريفات نصرت خويش به آشور بازگردانيد و اين لشكركشى مخصوصا طرف توجه است بواسطهء اينكه ذكر ماداى يا مدها براى اول دفعه در نقل اين واقعه در كتيبههاى آشورى ديده مىشود و قوم مزبور باينطريق و به اين حقارت وارد در عالم تاريخ ميشوند و راجع به اين فقره در سفر پيدايش فصل دهم آيهء دوم ميخوانيم كه « پسران يافث جومر ( سيمريان ) و ماگوگ ( ارمنستان ) و ماداى ( مديا ) و ياوان ( يونان ) » و غيرهها . در زمان سلطنت شمسى اداد چهارم جانشين شلمانسر باز ذكر ماد مىشود كه مغلوب شده و خراج داده و از اينكه آشوريان مكرر بفلات ايران دستاندازى و بلاد عديدهء خراب نمودهاند به نظر ميرسد كه در آنزمان مملكتى آباد و حاصلخيز و پرجمعيت بوده است و كثرت افراد و اسبان و مواشى و اغنام كه بغارت برده و عدد آنها را هزاران ذكر كردهاند اين نظر را قوت ميدهد . لشكركشى اداد نيرارى سوم در سال 810 قبل از ميلاد در سال 810 قبل از ميلاد اداد نيرارى سوم كه زن او شاهزاده خانم بابلى مسماة به سمورامات بوده و محتمل است كه همان سميراميس مذكور در قصص باشد به ماد لشكركشى نموده است و اين اولين نوبت از چهار فقره لشكركشى است كه آن سلطان با عزم نموده و دولت آشورى را بسط داده تا آنجا كه جزء اعظم جانب غربى فلات ايرانرا نيز شامل شده است . جنگهاى تيگلات پيلسر چهارم سال 744 قبل از ميلاد پل يا تيگلات پيلسر چهارم كه در ميان سلاطين جنگجوى آشورى مقام بلندى دارد در سال 744 قبل از ميلاد به ماد دستاندازى نموده مانند اسلاف خود در آنجا طوائف مختلفهء غيرمتحده ديد و بنابراين توانست بر ايشان يكى بعد از ديگرى حمله برد و نواحيرا كه نزديكتر بوده جزء ايالات آشور قرار داد و پيشرفتيكه در اين جنگ نمود از اينجا قياس ميتوان كرد كه شصت هزار و پانصد تن اسير و گلههاى بسيار از گاو و گوسفند و قاطر و شتر به كاله بازآورد و يكى از سرداران او تا دامنههاى بيكنى يعنى دماوند