بعد از وفات پيغمبر بزرگ ايران در خصوص اينمسئلهء مهم ما بين خود اختلاف دارند . ضيق مكان به من اجازه نميدهد كه بيش از اين راجع بتاثيريكه مذهب زردشت مستقيما و بطور غيرمستقيم بر مذهب يهود ميبايست كرده باشد شرح و بسط دهم ، اينقدر هست كه اگر مذهب پاكيزهء زردشت بالخصوص اثر نكرده لامحاله اين تأثير را داشته است كه اعتقاد و پرستش خداى مخصوص بيك طائفه و قبيله را تضعيف نموده تصور يك خداى واحد بزرگى را كه بهمهء ملل تعلق داشته باشد قوت داده است . اين نكته را هم اشعار كنيم كه سخن انبياء بنى اسرائيل نسبت بايرانيها قابل ملاحظه است و اگر نمونه‌اى از موارد عديده را بخواهيد اينست كه در كتاب اشعيا ديده مىشود ، چنين ميگويد « خداوند ببرگزيدهء خود كورش » . در هيچ‌جاى تورات ايرانيها دوزخى شمرده نشده و بلكه تا يك اندازه يهود آنانرا قومى محسوب ميدارند كه مذهبشان با مذهب آنها متقارب و از يك جنس است . خلاصهء احوال مهاجرت قوم آريان و تصرف ايشان را در خاك ايران كه وجه تسميهء آن نيز همانست بيان كرديم و ديديم كه در به دو امر بدوى و طبيعت‌پرست بوده‌اند ، پس از آن طلعت با رفعت زردشت به نظر ميرسد كه بافسانه‌هاى آنان روحانيت داده و مقام الوهيت را بطورى جلوه‌گر ساخته كه در علو مرتبت و رفعت نزديك به خداوند اشعيا مىباشد و نيز زردشت بوده است كه بقاى روح را تعليم كرده و بشارت اميدبخش او از باستان در مجراى زبان جريان كرده مستقيما و غيرمستقيم تا صدهء بيستم كه ما در آن زيست ميكنيم رسيده و در عقايد ما تأثير بخشيده است . موافق تعليمات مزبور در تنازع ابدى بين خير و شر انسان در اختيار طرفين آزاد است ، ارواح كريمه او را تقويت ميكنند و ارواح خبيثه نسبت به او مهاجمه دارند ، اما بايد بداند كه عاقبت خير بر شر غلبه خواهد كرد همچنانكه ابر بارانى خشكيرا مرتفع ميسازد ، هرطفل زردشتى چون بمرحله‌اى از سنين عمر ميرسد كه لايق بستن كمربند مقدس كه شعار مذهب زردشتى است مىشود از بزرگتران خود تعليمات مذهبى را ميگيرد و كلمات ثلاثهء - هوماتا هوختا - هوارشتا - يعنى نيك‌پندارى و نيك‌گفتارى و نيك‌كردارى را تكرار مىكند و بعقيدهء قاصر من مشكل است كه كسى بتواند تعليمات عالىتر از اين براى نوع بشر پيدا كند .