نفوذ آلمان در ايران طريقه دوم كه آلمانها براى تحصيل نفوذ خود پيش گرفتند تأسيس مدرسه و بانك در ايران بود وكلاى مجلس برخى از اصول پولتيك به كلى بىخبر بودند و بعضى از آنها كه پولتيك‌دان بودند بملاحظه ارتباط شخصى كه با آلمانها داشتند نفوذ آنها را طالب شدند از اين جهت با كمال عجله مقاصد آلمانها را امضاء و تصويب كردند و اين كار بيشتر اسباب رنجش روسها و يأس انگليسها شد اين بود كه آن هردو را مجبور نمود كه ميان خودشان در باب ايران قرارى بگذارند و از رقابت قديمى صرفنظر كنند و قواى خود را متحد نموده جلو رقيب تازه را محكم به‌بندند لهذا دولت فرانسه پا بميان گذاشته و آن هر دو را دعوت باتحاد نمود و بالاخرة اتحاد ثلاثه منعقد شد روس و انگليس و فرانسه در مقابل عثمانى و آلمان و اطريش اتحاد كردند و مملكت ايران مال المصالحه اين اتحاد واقع شد و ميان روس و انگليس به ظاهر تقسيم تجارتى و در حقيقت تقسيم پولتيكى شد و همين است جزاى ملتى كه نتوانند امور خود را اداره كنند . شرح معاهده و فصول آن را و اقداماتى كه ايرانيان در جلوگيرى از آن كردند در اين كتاب مفصل خواهد آمد .

--> انجام با وارد كردن فشار بر دولت و سلطان عثمانى از تصادم بين نيروهاى ايران و عثمانى جلوگيرى كردند و وزير امور خارجه ايران به مجلس شوراى ملى گزارش داد كه در نتيجه كوشش وزارت خارجه و ميانجيگرى روس و انگليس قرار شد كه نيروهاى عثمانى خاك ايران را ترك كنند و اختلاف مرزى دو دولت بوسيله كميسيونى مركب از نمايندگان ايران و عثمانى و روس و انگليس حل شود . بار ديگر حاجى محتشم السلطنه با هيئتى براى شركت در كمسيون سرحدى عازم آذربايجان شد اما نمايندگان عثمانى در كمسيون شركت نكردند و اين كشاكش سياسى و مرزى تا سال 1329 هجرى قمرى ادامه يافت و نيروهاى عثمانى نيز در نوار مرزى ايران از حدود سلماس ناساوجبلاغ ( شاهين دژ ) باقى ماندند »