قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
4289
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سال ششصد و هشتاد و هفتم از رحلت « 1 » خير البشر « 2 » در منتصف محرم ، غازان خان لباس قديم چنگيز خان را تغيير داده به طريق مسلمانان به اتفاق جميع امرا دستار بست « 3 » و در عادت ابواب البرّ بيشتر از پيشتر سعى كرد . اكثر اوقات به نفس خود بر سر عمارت مىرفت . و چون احوال گرجيان را مختل نشان مىدادند ، امير قتلغشاه را به خدمت گرجستان تعيين نموده رايات همايون به طرف باكو « 4 » نهضت فرمود . و قتل صدر الدين زنجانى و وزارت يافتن خواجه سعد الدين از وقايع اين سال است . تفصيل اين مجمل آنكه بعد از آنكه صدر الدين به هر حيله كه دانست و توانست امير نوروز را [ 385 الف ] مدفوع ساخت ، در ضبط ملك و مال پرداخت و مرتبه به مرتبه كار او در ترقى بود . تا آنكه به انعام آل تمغا سرافراز شد و به واسطهء حسدى كه مركوز خاطر او بود ، به هر كه غازان خان عنايتى اظهار مىكرد در مقام دفع او مىشد ، چون امير قتلغشاه به واسطهء حسن سلوك خدمات پسنديده از اقران امتياز يافت ، با وى در مقام غدر شده بر عابر رشيد طبيب نيز كه راه سخن گفتن بر غازان خان « 5 » پيدا كرده مترصد خدمات كلى بود حسد برده در مقام آن شد كه هر دو را نزد غازان خان معيوب سازد .
--> ( 1 ) . ق : ششصد و نود و هفتم از هجرت ؛ م ، ش : ششصد و نود و هشت از رحلت . ( 2 ) . ق : عليه و آله التحيه من الملك الأكبر . ( 3 ) . رسميت و تجديد حيات واقعى اسلام از دورهء ايلخانى غازان خان شروع مىشود . محققان تاريخ مغول دورهء ايلخانى را به دو دورهء مجزا تقسيم مىكنند كه دورهء اول تا آغاز سلطنت غازان خان طول مىكشد ؛ و دورهء دوم از آغاز سلطنت غازان شروع مىشود . غازان خان پس از ملبس شدن به لباس تقوا ، به لغو مرابحات در معاملات و ابطال ربا فرمان داد . ( 4 ) . هر سه نسخه : ناكو . ( 5 ) . ق : بر وعاء آن خان .