قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
4615
تاريخ الفي ( فارسى )
مشغول بودند هيچكس پرواى مملكت روم نكرد و عثمان و ولدش ، اورخان فوت شده پسرش ، غازى مراد حاكم آن ولايت شده در سنهء ستّين و سبعمائه [ - 760 هجرى ] . . . « 1 » و بعضى از ولايت روم را امين مسخّر كرد و در اين سال ارادهء فتح ادرنه كرده اكبر شاهين را كه از امراى معتبرش بود منقلاى ساخته ، بر دست امير مذكور ادرنه مفتوح شد . « 2 » و در جنگ از نصارا جمعى كثير كشته شدند و سلطان متعاقب تا ادرنه آمده و حاكم آنجا به كشتى درآمده به ولايت كوحل گريخت و ولايتى وسيع به تصرّف مسلمانان درآمد . و از آن وقت عثمانيان قوى شدند و هيچكس غنيمت از لشكريان در يورش به صلاح قراخليلى و قرارستم قرامانلو نگرفتند و از آن روز لشكرى نو نگاه داشتند و ينگچرى كه به معنى « لشكر نو » است نام آن لشكر شد . و شرح احوال ابتداى حال عثمان و كيفيت تصرّف او در اين سال از كتبى كه در نظر بود معلوم نشد . ان شاء اللّه هروقت كه تحقيق نموده شود به تقريبى خواهد نوشت .
--> ( 1 ) . جاى يك كلمه در سه نسخ بياض است . ( 2 ) . تاريخ فتح ادرنه به دست عثمان در منابع تاريخ عثمانى به صورتهاى گونهگون آمده است . تاريخهاى عاشق پاشازاده ( ص 54 ) ، اروج بيگ ( ص 21 ) و لطفى پاشا ( ص 33 ) فتح ادرنه را در سال 761 ه / 1360 م . قيد كردهاند . در تاريخ نشرى ( ص 96 ) و تاريخ عالى ( ج 5 ، ص 67 ) سال 762 ه / 1361 م . ذكر شده است . در تاج التواريخ ( ج 1 ، ص 67 ) و منجّم باشى ( ج 3 ، ص 293 ) سال 763 ه / 1362 م . ضبط شده است . از نامههايى كه سلطان مراد به تاريخ ذيحجهء سال 763 ه به سلطان اويس ، حكمران عراق فرستاده و در منشآت فريدون بيگ آمده است ، چنين برمىآيد كه فتح ادرنه در ذيقعدهء سال 763 ه / ايلول 1362 م . اتفاق افتاده است ( ج 1 ، ص 93 ) . - اسماعيل حقّى اوزون چارشى لى ، تاريخ عثمانى ، ترجمهء دكتر ايرج نوبخت ، ج 1 ، تهران ، كيهان ، 1368 ش ، ص 190 ، پانوشت ش 21 .