قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
4527
تاريخ الفي ( فارسى )
و در دهم محرّم سنهء هفتصد و چهل و چهار ملك صالح ، حاكم مصر ، امير آقسنقر را از امرا ، با سه كس ديگر گرفت . و سببش آنكه امير ارغون خاطرنشان سلطان كرد كه امير آق سنقر با احمد متفق است و پنهانى كتابات به او مىفرستد . و نيابت سلطنت مصر به امير حاج آل ملك مفوّض شد . و امير طغا ماردينى ، نايب حلب در ماه صفر فوت شد . به موجبى امير يلبغا ، حاكم حلب شد ، و در آخر پسرش ، احمد كه به محاصرهء كرك مشغول بود به مصر معاودت نمود و امير اصلم « 1 » را به كار فتح حصار بازداشتند . چون سلطان را ملازمت نمود به عرض رسانيد كه « ديگر لشكر به كرك مىبايد فرستاد . » امير منگلى و آق سنقر ناصرى با چهار هزار سوار تازه زور به محاصرهء كرك روان شدند . و امير اصلم و ابن ارغون از پاى قلعهء كرك بىطلب به مصر آمدند و بىحضورى « 2 » خود و زخمدار شدن اكثرى از نوكران خود را بهانه كردند . سلطان عذر ايشان را قبول كرد و جمعى ديگر را به عوض ايشان به آن خدمت فرستاد ؛ و همچنين متعاقب يكديگر افواج به قلعهء كرك مىفرستاد ، و كار بر اهل حصار به غايت تنگ شد . غلّه در ميان ايشان ناياب گرديد . مردم كرك به امرا كتابات نوشته طلب امان كردند ، و امان يافته در مقام آن شدند كه قلعه را به دست دهند . اما احمد كه به غايت شجاع ( و خبردار ) « 3 » بود ، قلعه را آن چنان ضبط مىكرد كه ايشان را ميسر نمىشد ، و منجنيق « 4 » و آتشبازان بسيار از مصر و شام به پاى قلعه آمده در لوازم قلعهگيرى تقصير نمىكردند . در اين اثنا خبر رسيد كه امير اقنا « 5 » عبد الواحد كه در شام بود با احمد اتفاق كرده . كس به تعجيل رفته ، او را با همراهانش بگرفت . ملك صالح ديگرباره لشكرى تازه بر پاى قلعه روان كرد . و چون در اين دو سال آنچه در خزاين موجود بود صرف لشكر نمود و لشكريان پريشان بودند ، از سوداگران عجم مبلغى قرض كرده صرف لشكر نمود و آنچه در خزانهء احمد در قلعهء كرك بود نيز صرف شد . و مردم از نگاه داشتن حصار به تنگ آمدند و اكثر اكابر قلعهء كرك گريخته به قاهره رفتند و رعايت بسيار يافتند . و كار بر ملك ناصر احمد اين سال به غايت تنگ شد . « 6 »
--> ( 1 ) . در بيشتر منابع از جمله النجوم هم اصلم آمده . ( 2 ) . بيمارى . ( 3 ) . م : ندارد . ( 4 ) . ق : در منجنيق . ( 5 ) . ق : امير اقنبا . ( 6 ) . ابن تعزى بر وى در النجوم الزاهرة اين مطالب را در سال 743 ق آورده است .