قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
4481
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر سوانح سنهء تسع و ثلثين و سبعمائه از هجرت [ موافق سال هفتصد و بيست و نهم از رحلت خير البشر « 1 » ] امير شيخ حسن چوپانى با آنكه مادر خود را در نكاح تيمورتاش مزور درآورد ، تيمورتاش قصد او كرد و به جزاى بىناموسى چيزى به دست نماند . در گرجستان خطبه به نام ساتى بيگ « 2 » خوانده او را به سلطنت برداشت و به عزم رزم امير شيخ حسن بزرگ روان شد . امير شيخ حسن بزرگ [ 423 الف ] از سلطانيه به قزوين رفت . چوپانيان بر آذربايجان و سلطانيه مستولى شدند . وزارت ساتى بيگ بر ركن الدين سنجى رسيد و غياث الدين محمد عليشاى مقرر شد ، و همچنان به عزم رزم متوجه امير شيخ حسن بزرگ شد . او نيز از قزوين استقبال نمود . قبل از ملاقات ، رسل و رسايل در ميان آمد . صلحگونه [ اى ] كردند . و چوپانيان به اران و آذربايجان رفتند . امير شيخ حسن بزرگ [ ايلكانى ] در سلطانيه و آن حدود توقف كرد . قراجرى - [ كه ] تيمورتاش شده [ بوده ] - و قوم اويرات بر بغداد عراق عرب مستولى شدند ؛ و امير ارتنا « 3 » حاكم بعضى از روم شد ، و بعضى ديگر از روم به دست ملك اشرف ولد تيمورتاش درآمد ؛ و ولايت كردستان و خوزستان را پسران امير اكرنج متصرف شدند ؛ و ممالك فارس را اولاد و اتباع امير محمود شاه اينجو به قبضهء اقتدار درآوردند ؛ و اصفهان و كرمان را اصفهانيان و كرمانيان مضبوط كردند ؛ و هرات به دستور
--> ( 1 ) . ق : عليه و آله التحية من الملك الأكبر . ( 2 ) . ساتى بيك خواهر سلطان ابو سعيد و بيوهء پدر بزرگ امير حسن كوچك بود . ( 3 ) . م ، ش : امير اريتا . تيمورتاش زمان فرار به سوى مصر « امير ارتنا را در روم به جاى خود گذاشت و بدين عظمت [ با تجملات پادشاهانه و خزاين موجود ] اول به حلب رسيد . . . » - مطلع السعدين ، ص 82 .