عبارت نسبت به كوشلوك راند كه « خاكت به دهان اى عدوّ دين حق ! » كوشلوك حكم كرد كه او را بعد از انواع عقوبات بر در مدرسه‌اش به چهارميخ زدند . [ 219 الف ] و از اين واقعه كار مسلمانان ختن بسيار بىرونق شد . اتّفاقا از اين قضيه چند ماه نگذشته بود كه چنگيز خان ، امير جبه‌نويان را با لشكرى عظيم به دفع كوشلوك فرستاد و كوشلوك در آن‌وقت در شهر كاشغر بود . اتّفاقا به مجرّد رسيدن لشكر مغول ، كوشلوك جنگ ناكرده روى به گريز نهاد . و سپاه چنگيز خان او را تعاقب نموده در كوهستان بدخشان در درّهء ساريق او را به قتل رسانيد و سرش را به ملازمت چنگيز خان فرستاد و اهالى بدخشان را از اموال و خزاين كوشلوك بسيار به دست افتاد . امير جبه‌نويان بعد از كشته شدن كوشلوك ، در آن ولايت منادى كرد كه « هركس به كيش خود باشد و دين آبا و اجداد خود را نگاه‌دارد . » احوال سلطان عثمان ، والى سمرقند ، كه او را « سلطان السلاطين » مىخواندند در تواريخ معتبره چنين آورده‌اند كه چون خانان قراختاى بر بلاد ماوراء النهر استيلا يافتند ، سلطان عثمان نيز در تحت حكم گور خان درآمد و اوامر و نواهى او را منقاد و مطيع شد . گور خان نيز به اندك پيشكشى كه سال‌به‌سال مىرسانيد از وى راضى بود . و شحنهء گور خان را به سمرقند طلبيده او را برقرار خود گذاشت ، تا آنكه وى در كمال رفاهيت روزگار مىگذرانيد و هرگاه كه نزد گور خان مىرفت ، نهايت اعزاز و اكرام مىيافت ، تا آنكه سلطان عثمان ارادهء خواستگارى دختر گور خان نمود . و چون آن التماس به درجهء قبول نيفتاد و محصّلان در طلب مال ساليانه شروع در شدّت كردند سلطان عثمان از گور خان برگشته در مقام مصادقت سلطان محمّد خوارزمشاه شد و در مصاف قراختاى در ملازمت خوارزمشاه مساعى جميله به ظهور رسانيد و مبانى مصادقت و دوستى ميانهء سلطان محمّد خوارزمشاه و سلطان عثمان در آن سفر به جايى رسيد كه سلطان محمّد خوارزمشاه دختر خود را نامزد سلطان عثمان كرده او را به همراه خود به خوارزم آورد و كار زفاف را به اتمام رسانيد . و تركان خاتون رعايت رسم تركان را مرعى داشته يك سال تمام سلطان عثمان را رخصت مراجعت نداد و در خوارزم به عيش و فراغت گذرانيد ، تا آنكه خوارزمشاه نوبت ديگر عنان عزيمت به صوب ختا منعطف داشت . و چون اين نوبت به سمرقند رسيد ، اهالى آن بلده را به‌واسطهء نيامدن سلطان عثمان متردّد يافت و هركسى در آن باب چيزى مىگفت . خوارزمشاه به خوارزم كس فرستاده به تركان خاتون پيغام داد كه « سلطان عثمان را در ساعت با دختر همراه كرده به سمرقند بفرست و زياده از اين او را توقّف مفرماى . » تركان خاتون بفرمودهء خوارزمشاه عمل نموده دختر را با اسباب