قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
3646
تاريخ الفي ( فارسى )
و هم در اين سال خبر رسيد كه تايتوقال سوقور « 1 » مقدّم قوم تومات « 2 » كه ايل شده بود ، باز ياغى شده قدم از حدّ خود بيرون نهاده . چنگيز خان [ به عوض ] ناياقانويان « 3 » - چون عذر بيمارى آورده بود - بورغولنويان « 4 » را تعيين نمود . بورغولنويان چون اين خبر شنيد از امرا پرسيد كه « آيا شما جهت اين مهم مرا شايسته دانستهايد به ياد خان داديد ، يا خان خود مرا ياد كرد ؟ » گفتند : « از ما هيچكدام به ياد او ندادند ، بلكه خان تو را ياد كرد و جهت اين مهم نامزد فرمود . » بورغولنويان گفت كه « به دولت چنگيز خان مىرويم ، امّا حيف كه به عوض خون ديگرى كشته خواهم شد . » پس زن و فرزند خود را به چنگيز خان سپرد و روى به جنگ قوم تومات نهاد و ايشان را من كل الوجوه مستأصل و ناچيز ساخت ، امّا خود نيز در آن معركه كشته شد . چون چنگيز خان خبر قتل او را شنيد خدمات او را ياد كرده بسيار اظهار ندامت و پشيمانى نمود ، چنانچه تأثّر از وى ظاهر مىشد ، و فرزندان وى را بسيار تربيت نمود و به نوازشات پادشاهانه سرافراز گردانيد .
--> ( 1 ) . متن : باسوله سوقار . ( 2 ) . متن : قومات . ( 3 ) . متن : نايانويان . ( 4 ) . متن : يورغولنويان .