قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

3643

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال ششصدم از رحلت جناب خير البشر « 1 » در اوايل اين سال چنگيز خان ، ساموقه بهادر را با يك تومان « 2 » لشكر مغول روانه به جانب ولايت تنگقوت كه از ولايات كرسيهء آلتان خان است ، فرستاد و شهر معظم آن ولايت را گينگ جانبو « 3 » گويند و دار السلطنهء آن ولايت است و در آن حدود دربندى است مانند تيمور قلعه ، كه آن را يونك‌فام « 4 » مىگويند ، فرستاد . و چون ساموقه به آن حدود رسيد ، تمام آن ولايت را متصرّف شد و قلعه‌ها را خراب كرد و از آنجا تا به حدود ولايت فيوتيك « 5 » ، كه آلتان خان در آنجا مىبود ، رفته شهر قويتو « 6 » را غارت كرد و از آب قراموران گذشته به شهر تيكين رسيد . و آن شهر را نيز فتح كرد و دو امير از امراى چنگيز خان كه نام يكى اپندر « 7 » و ديگرى فينشرصالى « 8 » بود ، در آنجا گذارده به جانب اردوى چنگيز خان مراجعت كرد . بعد از آن چنگيز خان پسر منگليگ ايچيگه « 9 » [ و ] تولون چربى « 10 » با لشكر مغول و لشكر ختا به جانب شهر چغان بلغاسون فرستاد . ايشان به آن شهر رفته بعد از جنگ بسيار فتح كردند و اهالى آن شهر را به ايلى درآورده خواستند كه عنان عزيمت به جانب شهر تونكين‌فو منعطف دارند كه اهالى آن شهر رفته از يك موضعى كه بر بالاى لشكر بود ، رودخانه را بستند . بنابراين ، سپاه در آنجا توقّف نتوانست كرد . بالضّروره آن شهر را ناگرفته بازآمدند . بعد از

--> ( 1 ) . ق : عليه و آله التحية من الملك الاكبر . ( 2 ) . در منابع فارسى به‌صورت تمن ، تمان ، و تومن نيز ضبط شده است . تومان در زبان تركى به معنى ده هزار و خيلى زياد است . ( 3 ) . متن : ننك حاسو . ( 4 ) . متن : فرنگ‌فان . ( 5 ) . متن : فمكيك ؟ ؟ ؟ . ( 6 ) . متن : قوننو . ( 7 ) . متن انند . ( 8 ) . متن : قسسر . ( 9 ) . متن : منكليك احكه ؟ ؟ ؟ . ( 10 ) . متن : وتون ؟ ؟ ؟ حربى . تاريخ جهانگشا : تولان جربى . - ج 2 ، ص 211 .