اونگ خان و نوكرانش بخشيد و اونگ خان باز قوّت گرفت و سپاه بر وى جمع شدند ، بنابراين ، در اين سال - كه سال اسب باشد - [ 195 ب ] موافق سنهء اربع و تسعين و خمسمائه [ - 594 ] هجرى اونگ خان بىاستصواب چنگيز خان بر سر اقوام مرگيت رفت و در موضع « بوقره كهره » ايشان را بتاخت و [ پسر ] توقتاى ، نكوز ، به قتل رسيد و دو دختر توقتاى كه يكى توتوقتاى و چاآرون « 1 » گفتندى ، اسير گرفت و دو برادر ايشان را نيز با خيل و حشم دستگير كرده بازآمد . و از اين اموال و اسباب كه گرفته بود مطلقا حصّه‌اى به چنگيز خان نداد . و از آن دو خواهر ، توتوقتاى بيكى ، از وى گريخته به موضعى كه آن را برقوجين گويند رفت . و در قوىئيل ، كه سال گوسفند باشد ، مطابق سنهء خمس و تسعين و خمسمائه [ - 595 ] چنگيز خان به‌اتفاق اونگ خان بر سر بويروق خان نايمان « 2 » رفته ايشان را در موضع « قيزيل باش » « 3 » مستأصل و نابود گردانيدند . بويروق خان گريخته به ولايت « كم‌كمچيؤت » « 4 » ( از توابع ولايت قرقيز ) رفت . و يكى از امراى بويروق خان كه نام او ييدى توبلوق « 5 » بود به قراولى بيرون آمده بود . در اثناى راه چنگيز خان به ايشان رسيد . چون نظر ييدى توبلوق بر علم چنگيز خان افتاد ، گريخته ، روى بر كوه نهاد . اتفاقا در بالاى كوه از پشت اسب درافتاده بندكان ايشان با زين از پشت اسب درغلطيدند . مردم چنگيز خان رسيده او را نزد چنگيز خان آوردند . در اين اثنا ، يكى از امراى بويروق خان ، كه او را كؤكسؤسابراق « 6 » گفتندى ، با لشكرى بسيار از نايمان متوجّه چنگيز خان شد و در موضع « باىتراق بيلچيره » « 7 » نوبت ديگر ميانهء نايمان و چنگيز خان نايرهء جدال و قتال اشتعال يافت . در اين مرتبه اونگ خان ، چنگيز خان را گذاشته به ولايت خويش مراجعت نمود و برادران اونگ خان ، نيلقه سنگون « 8 » و جاگمبو « 9 » بر عقب او رفتند . امير باىتراق بيلچيره چون ديد كه اونگ خان از چنگيز خان جدا شده به جانب ولايت خود مىرود ترك جنگ چنگيز خان كرده ، نيز عقب اونگ خان روان شد و او را مغلوب و زبون خود گردانيد . اونگ خان چون طاقت مقاومت او نداشت ، باز كس پيش چنگيز خان فرستاده اين مرتبه نيز چهار امير معتبر كه عبارت از بورچى نويان و موقلى گويانگ « 10 » و بورغول نويان و چيلاؤقون بهادر باشند ، با لشكرى فراوان فرستاد . ايشان رفته خيل و حشم اونگ خان را از دست امير باى تراق بيلچيره و باقى امراى نايمان خلاص كردند .

--> ( 1 ) . متن : راجيل ادن . ( 2 ) . متن : توترق خان نايمان . ( 3 ) . م : قزلباش . ( 4 ) . متن : كم بكحوت . ( 5 ) . متن : بيدى نوفلوق . ( 6 ) . متن : سكوسا براق . ( 7 ) . متن : باىبراق سلحپر . خواجه رشيد الدين مىنويسد « مغولان . . . باىتراق را بادتراق مىگويند . » ( 8 ) . متن : بيلغه مسكو . ( 9 ) . متن : حكموبر . ( 10 ) . متن : موقلى كوفابك .