باران غم بر وى باريدن گرفت و چون طاقت مقاومت خوارزمشاه نداشت ، « 1 » بالضّروره آن ولايت را گذاشته روى به غور نهاد . و متحصّن شد . پس خوارزمشاه جمعى را به محاصرهء آن قلعه گذاشت و خود به جانب مرو رفت و از آن راه عنان عزيمت به صوب خوارزم منعطف داشت و چند روز در آنجا توقّف نمود و در مقام تهيهء آلات و اسباب رزم مىبود . و آن جماعت در پنج شش روز قلعهء سرخس را فتح نموده كوتوال را به قتل رسانيدند . از جمله وقايع اين سال ؛ يعنى سنهء ستّ و تسعين و خمسمائه [ - 596 ] هجرى فوت پادشاه مغرب ، ابو يوسف « 2 » يعقوب بن يوسف بن عبد المؤمن بود « 3 » كه در شجاعت و سخاوت از سلاطين زمان خود ممتاز بود . مدّت حكومت و سلطنت او پانزده سال بود . بعد از وى پسرش محمّد بن يعقوب به جاى او بر سرير حكومت متمكّن گشت . و او در ضبط ممالك خود زياده از پدر خود آثار مساعى به ظهور رسانيده بعد از وى دولت عبد المؤمن روى به زوال نهاد .

--> ( 1 ) . فرماندهى سپاه خوارزمشاه در اين يورش چقر تركى بود كه پس از تصرّف مرو ، به دستور سلطان محمّد ، هندو خان و مادر وى را با احترام و اعزاز به خوارزم گسيل داشت . ( 2 ) . متن : ابو محمّد . ( 3 ) . ابن اثير فوت ابو يوسف يعقوب را جزو حوادث سال قبل ؛ يعنى هيجدهم ربيع الآخر ( و به قولى بعضى جمادى الأوّل ) سال 595 هجرى ذكر كرده ، و ماجراى غلبهء سلطان محمّد خوارزمشاه بر هندو خان را جزو وقايع سال 596 هجرى . در اين قسمت توالى سنين رعايت نشده است .